فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

الکترولیت‌های آبی مورد استفاده در فرآیندهای لایه‌نشانی الکتروشیمیایی روی و آلیاژهای آن دارای معایب ذاتی مانند خوردگی زیرلایه‌های فلزی، تولید گاز هیدروژن نامطلوب در جریان‌های بالا و محدودیت ولتاژ عملیاتی هستند. در این پژوهش، لایه‌نشانی الکتروشیمیایی آلیاژ Zn-Cu بر روی زیرلایه فولاد 37St با استفاده از الکترولیت کولین کلرید-اتیلن گلیکول به عنوان یک حلال یوتکتیک عمیق (DES) انجام شد. هدف اصلی این مطالعه، بررسی تأثیر نسبت مولی مس به روی در الکترولیت (1 به 10، 1 به 5 و 1 به 3) و چگالی جریان (1 و mA/(〖cm〗^2 ) 5) بر مورفولوژی، ترکیب شیمیایی و مقاومت به خوردگی پوشش بود. به این منظور از میکروسکوپ الکترونی روبشی گسیل میدانی (FESEM)، پراش اشعه ایکس (XRD)، طیف‌سنجی پراکندگی انرژی پرتو ایکس (EDS) و آزمون پلاریزاسیون استفاده شد. نتایج حاصل نشان داد که در نسبت مولی مس به روی 1 به 3 در چگالی جریان mA/(〖cm〗^2 ) 1 تنها مس لایه‌نشانی شده ولی با کاهش نسبت مس به روی به 1 به 10 لایه حاوی 50 درصد روی بدست می‌آید. علاوه بر این با افزایش چگالی جریان از 1 به mA/(〖cm〗^2 ) 5 درصد روی در لایه آلیاژی روی-مس با ضخامت 61/3 میکرومتر به 65 درصد اتمی افزایش یافت. بیشترین ضخامت لایه، در چگالی جریان mA/(〖cm〗^2 ) 5 و نسبت مس به روی برابر 1 به 3 حدود 16 میکرومتر بدست آمد که به ترتیب حاوی 47 و 53 درصد اتمی روی و مس بود. همچنین، این لایه ایجاد شده کمترین چگالی جریان خوردگی (حدود μA/(〖cm〗^2 ) 6952/4) را از خود نشان داد.