ارزیابی فضایی عوامل تأثیرگذار بر آسیب پذیری اجتماعی شهرهای ساحلی (مطالعۀ موردی: شهرهای استان بوشهر)
نویسندگان
1 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22103/JUSG.2019.1994چکیده
تبیین موضوع: امروزه مناطق ساحلی و شهرهای واقع در آن به عنوان مهمترین اجزا و عناصر تشکیل دهندة نظام شهری محسوب میگردند. شهرهای ساحلی همواره در معرض آسیبهای ناشی از مخاطرات محیطی و انسانی قرار دارند و بیتوجهی به آنها، مشکلساز خواهد بود. روش: تحقیق حاضر از نظر هدف از نوع تحقیقات کاربردی است که مبتنی بر اطلاعات کتابخانهای و آماری انجام گرفته است. ابتدا عوامل مؤثر بر میزان آسیبپذیری اجتماعی شهرها مشخص گردید و سپس تمام شهرهای مورد در گروههای همگن طبقهبندی شدند و از طریق مدل GWR مورد ارزیابی فضایی قرار گرفتند. یافتهها: نتایج نشان داد که به ترتیب عوامل عدم دسترسی به منابع انرژی و سوخت، اجتماعی، کالبدی، اقتصادی، جمعیت وابسته، عدم دسترسی به منابع آب آشامیدنی سالم و شناوری جمعیت دارای بیشترین تأثیر بر آسیبپذیری اجتماعی شهرهای مورد مطالعه بودند. همچنین نتایج مدل تحلیل خوشهای مشخص نمود که شهرها در پنج خوشه طبقهبندی میشوند. نتایج: میتوان گفت که عوامل بهدست آمده تقریبا تمام دلایل زیربنایی آسیبپذیری اجتماعی را پوشش میدهد. همچنین با توجه به نتایج بهدست آمده باید بیشترین سرمایهگذاری برای رفع مشکل آسیبپذیری در زمینه عدم دسترسی به انرژی و منابع سوخت صورت پذیرد، زیرا آسیبپذیری خانوارها بیشتر در این زمینه است. همچنین به دلیل وضعیت اجتماعی – اقتصادی مشابه خانوارهای شهرهای استان بوشهر، میزان آسیبپذیری اجتماعی اکثر شهرهای این استان نزدیک به هم میباشد. در نهایت میتوان اینگونه نتیجهگیری کرد بهدلیل وضعیت نامناسب اقتصادی و اجتماعی خانوارهای ساکن در شهرهای ساحلی و همچنین وقوع مخاطرات طبیعی پر تعداد در این ناحیه، افراد ساکن این شهرها آسیبپذیری اجتماعی زیادی دارند.