فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تبیین موضوع: همبستگی اجتماعی و عدم تمایز میان افراد بر اساس ویژگی­های اقتصادی – اجتماعی­شان از جمله مهمترین اهداف اسلام است که امروزه تحت عناوینی همچون جوامع مختلط و تنوع در محیط­های شهری، نمود پیدا کرده است. علی­رغم اهمیت این موضوع، جوامع شهری هم­اکنون با پدیدۀ جدایی جغرافیایی و جامعه‌شناختی بین گروه­های مختلف ساکن در شهر و پیامدهای ناشی از آن از جمله فقر، محرومیت، فاصله اجتماعی، فردگرایی، بی‌هویتی، بی‌کاری، بدنام‌سازی و کاهش تعامل‌های بین‌گروهی و افزایش تعامل‌های درون‌گروهی مواجه هستند؛ لذا شناسایی دلایل عدم شکل­گیری جوامع مختلط در شهرهای کشور، می­تواند ضمن تحقق انگاره اسلام، زمینه­های لازم برای شکل‌گیری این جوامع که به‌عنوان سیاست ضدجدااُفتادگی شناخته می‌شوند را فراهم سازد. روش: پژوهش حاضر بر آن است تا با استفاده از روش تحلیل محتوا کمی و با استناد به نتایج مستخرج از 37 پژوهش که در میان سال‌های 1372-1395 انجام شده‌اند دلایل عدم شکل‌گیری جوامع مختلط را در شهرهای ایران مورد بررسی قرار دهد. یافته‎ها: یافته‌ها نشان می­دهند که به صورت کلی چهار عامل اقتصادی­–اجتماعی، ترجیحات شخصی، بازار زمین و مداخلات و تصمیمات دولتی در عدم شکل­گیری جوامع مختلط و بروز جدااُفتادگی‌های جغرافیایی و جامعه‌شناختی دخیل هستند که سهم عوامل اقتصادی­–­اجتماعی و مداخلات دولتی بیشتر از سایرین است. همچنین با بررسی رابطۀ همبستگی بین عوامل چهارگانه مشاهده می­شود که این مداخلات و سیاست‌های دولتی است که با تأثیراتی که بر زندگی مردم دارند آنها را به جدایی بر اساس ویژگی‌های اقتصادی و اجتماعی‌شان مجبور می‌کنند. توزیع نامتعادل کالاها و خدمات، سیاست‌های تبعیضی و عدم رسیدگی به روستاها و بروز پدیده مهاجرت از جمله مهمترین عوامل بروز جدااُفتادگی هستند که می‌توان نقش دولت را در آنها دید. نتایج: بنابراین مهمترین چالش پیش روی شکل‌گیری جوامع مختلط در شهرهای ایران را می‌توان مداخلات و تصمیمات دولتی‌ای دانست که ضمن اثرگذاری بر عوامل اقتصادی – اجتماعی و بازار زمین و مسکن، شهرها و شهروندان را نیز تحت تأثیر خود قرار داده‌اند.