سنجش و ارزیابی تحقق پذیری فضایی خدمات شهری (مطالعۀ موردی: مناطق نه گانۀ شهر شیراز)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شهرسازی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران

2 استادیار گروه شهرسازی و معماری، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران

3 استاد جهاد دانشگاهی، عضو گروه برنامه‌ریزی و مدیریت شهری، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی، تهران، ایران

doi
10.22103/JUSG.2019.1996
چکیده

تبیین موضوع: ارزیابی کاربری اراضی شهری منعکس کننده تصویری گویا از منظر و سیمای شهر و همچنین چگونگی تخصیص فضای شهری به کاربری­های موردنیاز شهر در طی زمان و در جهت رسیدن به اهداف توسعه شهر می­باشد. هدف اصلی این مقاله ارزیابی تحقق­پذیری کاربری­های خدماتی شهر شیراز در طرح جامع و تفصیلی و بررسی عوامل مؤثر در تحقق و عدم تحقق آن می­باشد. روش: روش تحقیق توصیفی- تحلیلی است. بدین صورت که ابتدا با بهره­گیری از منابع اسنادی- کتابخانه­ای، مفاهیم مرتبط با کاربری اراضی مورد بررسی و سپس با استفاده از روش­های آماری میزان تحقق­پذیری کاربری­های خدماتی طرح تفصیلی در مناطق شهر شیراز تجزیه و تحلیل شده است. جهت دستیابی به اهداف تحقیق در این پژوهش از نرم افزار GIS و EXCEL، روش آنتروپی و  بهره­گرفته شده است. در نهایت با استفاده از رتبه بندی مناطق از لحاظ  تحقق پذیری سرانه کاربری های خدماتی مناطق نسبت به سرانه پیشنهادی طرح جامع1368، صورت گرفته است. یافته‎ها: نتایج نشان می­دهد که سرانه کاربری­های خدماتی طرح جامع شهر شیراز پس از گدشت بیش از دو دهه تحقق پیدا نکرده است و تحلیل مدل وزنی گویای این است که مناطق 4،2،6 بیشترین پایداری محیطی و مناطق 1و7و5 کمترین آن را داشته اند که این امر بیانگر پراکنش فضایی نامناسب و ناعادلانه کاربری‌های خدماتی در سظح مناطق شهر شیراز است. نتایج: تحلیل کاربری‌ها با شاخص‌های ظرفیت و عدالت اجتماعی حاکی از آشفتگی کمی و کیفی در کاربری‌های نواحی نه گانه شهر شیراز است.