فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در حال حاضر، اگرچه بهره‏وری و پایداری بسیاری از فناوری‏های حفاظت از محیط‏زیست به طور گسترده‏ای در مراکز تحقیقات کشاورزی به اثبات رسیده است، ولی هنوز شمار زیادی از کشاورزان اطلاع و دانش کافی را از این فناوری‏ها ندارند و دلیل این امر، آن است که این گونه فناوری‏ها مستلزم جایگزینی مهارت‏های مدیریتی، دانش و نیروی انسانی محلی با نهاده‏های خارجی است. این پژوهش با هدف تحلیل تاثیر نظام ترویج و آموزش کشاورزی در قالب روش‏های آموزشی- ترویجی بر رفتارهای زیست‏محیطی کشاورزان انجام گرفت. پژوهش حاضر، از نوع پژوهش‏های توصیفی و علّی- رابطه‏ای است که با روش پیمایشی انجام گرفت. جامعه آماری این پژوهش، کشاورزان منطقه سیس واقع در شهرستان شبستر استان آذربایجان شرقی بودند (4487=N). برای تعیین حجم نمونه از جدول مورگان استفاده شد. حجم نمونه 350 کشاورز تعیین شد، که برای کاهش خطا و پوشش پرسشنامه‏های بی‏پاسخ، این تعداد به 360 نفر افزایش یافت و با استفاده از روش نمونه‏گیری تصادفی مورد مطالعه قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده‏های پژوهش، پرسشنامه بود که روایی آن با استفاده از نظر استادان ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه تهران و پایایی متغیرها با استفاده از پیش آزمون و ضریب آلفای کرونباخ تایید شد. برای تحلیل داده‏ها از تکنیک مدل‏سازی معادلات ساختاری استفاده شد. بر اساس داده‏های میدانی، شواهد کافی برای تایید اثر معنی‏دار «روش‏های گروهی» و «نگرش زیست‏محیطی» بر «رفتار زیست‏محیطی» وجود داشت. همچنین اثر معنی‏دار متغیرهای «ترویج انفرادی» و «دانش زیست‏محیطی» بر «نگرش زیست‏محیطی» تایید شد. بر اساس نتایج حاصله، تلفیق روش‏های فردی، گروهی و انبوهی در برنامه‏های ترویجی، برای افزایش تاثیر روش‏های آموزشی- ترویجی، می‏تواند صورت گیرد، تا امکان هم‏افزایی منابع آموزشی و روش‏های آموزشی در یک بستر هماهنگ و منسجم فراهم شود.