بازنمایی هویت در زبان نمایشنامۀ پروین دختر ساسان

نویسندگان

1 دانشکده دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سمنان، ایران

2 دانشیار گروه زبان‏شناسی همگانی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

doi
10.22059/jlcr.2024.367296.1965
چکیده

پژوهش پیش ‏رو به بررسی بازنمایی هویت در متن نمایشنامۀ فارسی پروین دختر ساسان نوشتۀ صادق هدایت می‌‏‏پردازد. هدف این پژوهش شناسایی و بررسی نقش زبان در بازنمایی هویت در نمایشنامه‌‏های تاریخی فارسی و در پی آن به دست دادن نگاهی زبان‌شناختی به مسئلۀ هویت در نوشتار نمایشنامه‌‏ها و فیلمنامه‏‌های فارسی است. اثر مورد مطالعه با توجه به نمایش یک دورۀ خاص تاریخی، که هویت ایرانی در هشدار از میان رفتن بوده، گزیده شده است. این اثر بر اساس چارچوب نظریۀ بازنمایی استوارت هال (1386، 2006) مورد بررسی قرار گرفته است. نتیجه‌‏های به‌دست‌آمده از بررسی اثر نشان می‏‌دهد که بازنمایی هویت با توجه به رویکرد ارادی و برساختی بیشترین میزان و رویکرد بازتابی کمترین میزان استفاده را داشته‌‏اند. همچنین مشاهده گردید که از میان سویه‌‏های هویتی، در این نمایشنامه بیشترین فراوانی مربوط به هویت فردی بود و پس از آن به ترتیب هویت ملی و هویت تاریخی، سویه‌‏های بهره برده شده، بوده‏‌اند. در این میان نگارنده با مورد‏ی برخورد داشت که با هویت آن دورۀ تاریخی همگون نبود و آن را در یک دسته با نام هویت جعلی دسته‌‏بندی کرده است. نگارنده احتمال می‏‌دهد که وارد شدن موردهای هویت جعلی در متن به دلیل ناآشنایی نویسندۀ‏ اثر با زبان، فرهنگ و باورهای مردم آن دورۀ تاریخی ا‏ست. همچنین یافته‏‌های پژوهش این‏گونه می‌‏نماید که از میان پارامترهای هویت‌‏ساز، به ترتیب بیشترین پارامتر جمله و پس از آن واژه، بند و گروه پارامتر‏های هویت‌ساز بوده‌‏اند.