سازوکارهای اعمال شفافیت تقنینی ایران در پرتو حقوق بین‌الملل

نویسندگان

1 دانشگاه شیراز

2

3 دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
10.22034/ejs.2023.378634.1348
چکیده

زمینه و هدف : شفافیت تقنینی یکی از عناصر اصلی حکومت قانون است که عامل اصلی در پیش­گیری و مبارزه با فساد محسوب می­شود. هدف از پژوهش حاضر بررسی این مفهوم در چهارچوب نظام حقوقی ایران و حقوق بین­ الملل است. مواد و روش ­ها : این تحقیق از نوع نظری و ‌روش تحقیق به ­صورت توصیفی-تحلیلی است. روش گرد‏آوری اطلاعات کتاب­خانه‏ ای و با مراجعه به اسناد، کتاب­ ها و مقاله­ ها صورت گرفته است. یافته ­ها : یافته ­های پژوهش نشان می ­دهد که سازوکارهای شفافیت تقنینی در اسناد بین ­المللی به­ صورت منسجم و دقیق مشخص نشده است؛ بلکه برای تعیین مصادیق و قلمرو آن باید به رویه داخلی دولت­ ها مراجعه کرد که در فضای حقوق بین­ الملل در قامت عرف بین­ المللی مورد شناسایی قرار گرفته است. ملاحظات اخلاقی : در تمام مراحل پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانت­داری رعایت شده است. نتیجه ­گیری : شفافیت در چارچوب نظام حقوق بین­ الملل دارای ارتباط نزدیکی با حقوق بنیادین بشر است. از همین ­رو برخی مصادیق سازوکارهای شفافیت تقنینی در فضای حقوق بین­ الملل دارای وصف آمره هستند. اما در نظام حقوق داخلی سازوکارهای مزبور ذیل قوانین عادی و در قاعده هرم سلسله­ مراتب هنجاری قرار دارند .