سنتز و شناسایی ترکیبات جدید فسفرآمید و مطالعه اثر بازدارندگی آنها در مقابل ویروس‌های کرونا و آبله میمون با استفاده از روش داکینگ مولکولی

نویسندگان

1 دانشکده شیمی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 دانشکده شیمی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

doi
10.22075/chem.2024.35322.2308
چکیده

در چند سال اخیر، دو بیماری ویروسی-عفونی کرونا و آبله میمون و تهیه ترکیبات با خاصیت بیولوژیکی مناسب به عنوان دارو جهت بازدارندگی و مقابله با این بیماری‌ها توجه جامعه پزشکی و سازمان جهانی بهداشت را به خود جلب کرده است. از جمله ترکیبات شیمیایی که تاکنون خاصیت بیولوژیکی و دارویی مناسبی در برابر انواع بیماری‌ها از جمله سرطان، هپاتیت و کرونا از خود نشان داده‌اند، ترکیبات فسفرآمیدی با اسکلت اصلی O═P─N می‌باشند. از این رو، در کار حاضر، سه ترکیب جدید فسفرآمیدی شامل [OCH2C(CH3)2CH2O]P(═O)[NHC6H4(3-F))] (ترکیب ۱)، [(4-Cl)C6H4O]P(═O)[3-(NH)C5H4N]2 (ترکیب ۲) و [(3-F)C6H4NH]P(═O)[2-(NH)C5H4N]2 (ترکیب ۳) تهیه و شناسایی شدند و به‌عنوان مدل‌ برای انجام شبیه‌سازی داکینگ مولکولی جهت پیش‌بینی اثر بازدارندگی این ترکب‌ها در مقابل دو ویروس‌ کرونا (پروتئین‌ها با کدهای 6LU7 و 6M03) و آبله میمون (4QWO و 8CER) مورد استفاده قرار گرفتند. یافته‌ها نشان می‌دهند که ترکیب‌های مورد مطالعه با دارا بودن میل اتصال نسبتا بالا به گیرنده‌های پروتئینیِ ویروس کرونا (با انرژی‌های اتصال حدود ۷– کیلوکالری بر مول) می‌توانند در مهار ویروس کرونا مؤثر باشند. در مورد ویروس آبله میمون، انرژی‌های اتصال پروتئین-لیگاند مقادیر منفی (حدود ۸– کیلوکالری بر مول) را نشان می‌دهند که تائیدکننده اتصال پایدار و مطلوب بین پروتئین هدف با لیگاند است. بنابراین، ترکیبات مورد مطالعه 1 تا 3 می‌توانند به عنوان کاندید برای مقابله با ویروس‌ آبله میمون پیشنهاد شوند.