علل صوری شدن قراردادهای بانکی و راهکارهای پیشگیری از آن

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشگاه صنعتی اصفهان

3 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

doi
10.22034/ejs.2023.413252.1528
چکیده

زمینه و هدف : صوری شدن قراردادها یکی از مشکلات نظام بانکی کشور و عاملی برای تضییع حقوق مشتریان بانک ­ها است. به همین دلیل هدف پژوهش حاضر بررسی دلایل و راهکارهای صوری شدن قراردادهای بانکی از منظر اجرایی و تقنینی است. مواد و روش ­ها : روش مقاله حاضر تحلیلی- توصیفی و ابزار انجام پژوهش نیز کتاب­خانه­ ای است. ملاحظات اخلاقی : در نگارش مقالة حاضر، اصل ارجاع­ دهی مستند و امانت­داری مبنا قرار گرفته است. یافته ­ها : پیچیدگی و تعدد قوانین، بی ­توجهی متصدیان بانک به اصول بانک­داری اسلامی، ناآگاهی مراجعان از متون عقود و تحمیل شرایط عقد از سوی بانک به مشتری، استنکاف بانک از ریسک مربوط به سرمایه­ گذاری، انحراف تسهیلات بدون نظارت واقعی از عوامل صوری شدن عقود بانکی است. نتیجه : قاعده لاضرر برای دفاع از منافع اقتصادی مشتریان، پیروی عقد از قصد، شفافیت، آگاهی مشتری و واقعی بودن قراردادها، راهکارهای پیش­گیری از صوری شدن قراردادها است. عقود بانکی نباید به­نحوی باشند که حداقل سود را برای بانک لحاظ کنند و منافع مشتری را نادیده بگیرند؛ زیرا باعث تضییع حقوق مشتری می­شود. واقعی شدن عقود و هزینه کردن تسهیلات در موارد قیدشده در قرارداد و پیش­گیری از انحراف تسهیلات نیز باید توسط عناصر نظارتی بانک لحاظ شود.