تحلیل حقوقی توسعة پایدار و ملاحظات بین‌نسلی و فرانسلی در صنعت نفت‌‌وگاز ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق خصوصی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری حقوق نفت‌وگاز، گروه حقوق عمومی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jrels.2025.383552.568
چکیده

حفظ منابع طبیعی برای نسل‌های حاضر و آینده مستلزم رویکردی فراتر از ملاحظات صرفاً زیست‌محیطی است. این پژوهش با تمرکز بر صنعت نفت‌وگاز، به تحلیل حقوقی توسعة پایدار و بررسی پرسش‌های زیر می‌پردازد: مؤلفه‌های کلیدی شکل‌دهندة توسعة پایدار کدامند؟ آیا تحقق آن از طریق اقدامات جزئی امکان‌پذیر است یا نیازمند مدل جامع است؟ یافته‌ها نشان می‌دهد دستیابی به توسعة پایدار در این صنعت، مستلزم به‌کارگیری الگویی یکپارچه است که بر نگاه چندبُعدی و میان‌رشته‌ای استوار بوده و به‌صورت همزمان ابعاد نه‌گانة مدل تفسل، ازجمله ابعاد اقتصادی، اجتماعی، حقوقی و زیست‌محیطی را مورد توجه قرار می‌دهد. چنین مدلی با ارزیابی جامع ریسک‌ها، ادغام فناوری‌های نوین، هماهنگی قوانین حقوقی و مشارکت ذی‌نفعان، قادر است چالش‌های پایداری را به‌صورت همه‌جانبه پوشش دهد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که رویکردهای تک‌بُعدی ناکارآمد هستند و تنها توسعة پایدار با لحاظ کردن همۀ مؤلفه‌ها در چهارچوبی یکپارچه می‌تواند تعادل بین بهره‌برداری از منابع و الزامات پایداری را تضمین کند.