بررسی فقهی انعقاد قرارداد استصناع در قالب جعاله با رویکرد نقد دیدگاه عقد مستقل لازم بودن آن

نویسندگان
doi
10.22034/ejs.2024.442695.1695
چکیده

زمینه و هدف : بررسی ماهیت فقهی عقد استصناع، هدف مقالة حاضر شناخت فقهی عقد استصناع و بیان وجوه تشابه و تفاوت آن با عقد جعاله و نقد دیدگاه معرفی عقد استصناع به عنوان عقد مستقل است . مواد و روش‌ها : مقالة حاضر توصیفی تحلیلی است و در گردآوری داده ­ها از روش کتاب­خانه‌ای استفاده ‌شده است. ملاحظات اخلاقی : در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است. یافته ­ ها : سفارش ساخت یکی از قراردادهایی است که سابقه طولانی در معاملات بین مردم دارد و معلوم گردیدن ماهیت آن از نظر فقهی و حقوقی موجب می‎‌شود بقیه احکامی که به ­تبع این مسئله مطرح می‌شوند نیز روشن گردد. بانک مرکزی در چند سال اخیر این قرارداد را عقدی لازم دانسته است و در نتیجه احکام عقود لازم را در اینجا جاری کرده است؛ درحالی­که به نظر می‌رسد این برداشت صحیح نیست و نقدهای متعددی بر این دیدگاه وارد است و اگر این قرارداد در قالب جعاله واقع شود هم غرض از آن حاصل خواهد شد و هم اشکالات وارده در فرض عقد لازم بودن پیش نخواهد آمد. نتیجه : بررسی ارکان عقد استصناع از قبیل ایجاب و قبول، مشخص بودن اوصاف چیزی که قرار است ساخته شود، سازنده و سفارش ­دهنده به خوبی نشان می‌دهد عنوان یک عقد جایز مانند جعاله بهتر قابل تطبیق بر آن ­ ها است.