بررسی پیامدهای توسعۀ کاربری اراضی شهری بر سکونتگاه های غیررسمی با استفاده از تصاویر ماهواره ای و مدل زنجیره ای مارکوف (مطالعۀ موردی: شهر کرمان)

نویسندگان

1 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 استادیار ژئومورفولوژی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

doi
10.22103/JUSG.2019.1982
چکیده

تبیین موضوع: در دهه­های اخیر در اغلب کشورهای در حال توسعه با افزایش رشد شتابان شهری و مهاجرت روستاییان به شهر، سکونتگاه­های غیررسمی گسترش بی ­سابقه ­ای یافته ­اند. می­توان گفت یکی از مهمترین عوامل تاثیرگذار در رشد پراکنده شهر کرمان تغییرات بدون برنامه کاربری اراضی بوده است. از این­رو پیش­بینی این تغییرات می تواند در تصمیم ­گیری­های مدیریتی و برنامه­ ریزی ­های آینده این شهر نقش به سزایی داشته باشد. روش: با توجه به کارایی بالای مدل CA-Markov در پیش­بینی تغییرات کاربری اراضی، در پژوهش حاضر نیز از این مدل با هدف پیش­بینی روند توسعه و تغییرات کاربری اراضی در سال افق 1406 بهره گرفته شد و از تصاویر ماهواره­ای سال­های 1368، 1379، 1387 و 1396 برای پیش­بینی و آشکارسازی تغییرات استفاده گردید. یافته‎ها: یافته ­ها نشان می ­دهد در نقشه پیش­بینی سال 1406 مساحت سه کلاس، اراضی ساخته شده 10273 هکتار، زمین بایر 1229 هکتار و پوشش گیاهی 9983 هکتار خواهد بود. همچنین نقشه حاصل نشان می ­دهد که مساحت کلاس ­های زمین بایر و پوشش گیاهی به ترتیب به میزان 118 و 219 هکتار کاهش یافته است. همچنین کلاس اراضی ساخته شده نسبت به سال پایه (1396) تغییر چشم گیری نداشته است. نتیجه‎گیری: با توجه به کارایی بالای این مدل در پیش ­بینی تغییرات کاربری اراضی، می ­توان از نتایج حاصل از آن در برنامه ­ریزی­ ها و تصمیم­ گیری ­های آینده شهر کرمان استفاده نمود.