تحلیلی تاریخی بر روند توسعه فناوری در ایران

نویسندگان

1 رئیس موسسه مطالعات و تحقیقات فناوری سازمان پژوهش های علمی و صنعتی ایران

doi
چکیده

همواره در طول تاریخ تکنولوژی تأثیر عمیقی بر پیشرفت تمدن بشری و رشد اقتصادی و فرهنگی داشته است. بررسی گذشته ایران نشان می‌دهد که همواره علم و تکنولوژی در کنار سایر مؤلفه‌ها در سرنوشت ایران تأثیرگذار بوده است. در این مقاله سعی بر این است که با تکیه بر مستندات و پژوهشهای انجام گرفته از قبل از انقلاب (عمدتاً دوره پهلوی) و بعد از انقلاب، بتوان تحلیل تاریخی از مؤلفه‌های مهم و تأثیرگذار بر توسعه فناوری ارائه نمود در بخش‌های مقدماتی مبانی و چارچوب ارزیابی فرایند توسعه تکنولوژی مورد بررسی قرار می‌گیرد و با دو مؤلفه عرضه و تقاضا و سیاستهای تأثیرگذار دولت در هر دو حوزه بحث ادامه می‌یابد و پس از ارائه چارچوب مفهومی مقاله به ارزیابی سیاستهای انگیز شی دولت در دوره‌های متفاوت پهلوی می‌پردازد. در همین اثنا سیاستهای انگیز شی دولت در حوزه‌های صنعتی و اقتصادی با ارائه آمار و ارقام مورد نقد و بررسی قرار می‌گیرد. سپس روند تحولات اقتصادی ـ صنعتی و تکنولوژیکی در دوره بعد از انقلاب ارائه می‌شود و تأثیرات و سیاستهای انگیز شی و همچنین طراحی ساختارها و شکل‌گیری توانمندیها در عرصه‌های صنعتی و تکنولوژیکی در سطح ملی بیان می‌گردد و در پایان مؤلفه‌های تأثیرگذار بر توسعه تکنولوژی در دهه اخیر مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد.