فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رویۀ مطلوب میدان نفتی (GOP) استانداردهایی را که پیمانکاران نفت‌وگاز برای انجام عملیات خود از آن‌ها بهره می‌برند، تعیین می‌کند. این استانداردها سابقه‌ای طولانی در صنعت نفت‌وگاز دارند. این مفهوم به‌عنوان معیاری مقبول بیش از یک قرن است که به‌صورت گسترده اپراتورها را موظف می‌کند که برای انجام عملیات نفت‌وگاز خود از آن استفاده کنند. یکی از دلایل اصلی ایجاد چنین معیاری، این واقعیت بود که نفت‌وگاز مواد قابل اشتعال و انفجاری هستند که در صورت استفادۀ نادرست، ممکن است خطرناک باشند. این معیار به دلیل ریسک، پیچیدگی و عدم اطمینان مرتبط با عملیات نفت‌وگاز که مستلزم دقت و احتیاط از سوی پیمانکاران است، طی سالیان پیاپی به توسعه و تکامل خود ادامه داد. تکامل رویۀ مطلوب میدان نفتی جنبه‌های زیادی داشته است که تا به امروز ادامه دارد. رویۀ مطلوب میدان نفتی (GOP)، در بسیاری از کشورهای درحال‌توسعۀ تولیدکنندة نفت، معیار اصلی تعیین‌شده به‌منظور حفظ محیط‌زیست در عملیات بالادستی نفت‌وگاز، شمرده می‌شود. به‌طورکلی، سه معیار در تعریف GOP مطرح می‌شود: 1. اقداماتی که بازتاب‌دهندة آخرین فناوری‌ها در صنعت هستند؛ 2. اقداماتی که افزون‌بر ایمن، خوب و کارآمد بودن، منافع اقتصادی را تضمین می‌کند؛ 3. رویه‌هایی که از نظر کارایی، در مقایسه با رویه‌های مورد استفادة همان شرکت در سایر مناطق، دچار کاستی نباشند. در قوانین، مقررات و قراردادهای نفتی ایران، نه اشاره‌ای به GOP شده و نه تعریفی از اصطلاحات مشابه آن ارائه گردیده است. در قراردادها و مقررات ناظر بر بیع‌متقابل، این معیارها براساس استانداردهای HSE تبیین شده بود و بیش از آنکه ناظر بر تحقق «عملکرد مطلوب میدان نفتی» (GOP) باشد، بر رعایت تعهدات زیست‌محیطی مطروحه در قرارداد متکی بود. در قراردادهای جدید نفتی ایرانمفاهیم تازه‌‌تر مربوط به استانداردهای اجرای عملیات نفتی توصیف شده است که در این مقاله به‌اختصار به آن پرداخته خواهد شد. این تحقیق با بررسی تحلیلی نشان می‌دهد که استاندارد عملکرد مطلوب میدان نفتی به‌مراتب مناسب‌تر از سایر استانداردهای موجود، ازجمله استاندارد HSE است که ضرورت دارد تا حد امکان، در قوانین و مقررات و نیز قراردادهای نفتی ایران گنجانده شود.