اصل معقولیت در قراردادهای نفت‌وگاز

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق انرژی و تجارت بین‌الملل، دانشکدة حقوق، دانشگاه تهران (دانشکدگان فارابی)، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری حقوق نفت‌وگاز، دانشکدة حقوق، دانشگاه تهران (دانشکدگان فارابی)، تهران، ایران.

doi
10.22059/jrels.2025.384295.570
چکیده

قراردادهای نفت‌وگاز، از منظر مسائل اقتصادی، زیست‌محیطی، سیاسی و وجود مؤلفه‌های بین‌المللی از اهمیت زیادی برخوردارند. اگرچه خاص بودن موضوع این قراردادها، چهرة متفاوتی به آن‌ها داده و ویژگی‌های این نوع قراردادها را متمایز می‌سازد، مسئله این است که آیا اصول قراردادها، ازجمله اصل معقولیت، بر چنین قراردادهای ویژه­ای حاکم است؟ به نظر می­رسد درخصوص اصول حقوقی حاکم بر قراردادها، تفاوت عمده­ای میان این قراردادها و سایر آن‌ها وجود ندارد. به­علاوه، این اصول بر تمامی انواع قراردادهای بالادستی نفت‌وگاز -به‌رغم تفاوت آن‌ها- حاکم است. در پژوهش حاضر که به ­روش توصیفی-تحلیلی انجام گرفته ­است، ضمن مطالعة اصل معقولیت به­عنوان یکی از اصول حاکم بر قراردادها، حاکمیت آن در قراردادهای نفت‌وگاز بررسی شده است. نتیجه اینکه، این اصل بر انواع قراردادهای بالادستی نفت حاکمیت دارد و در بخش‌های مختلف این قراردادها، به‌ویژه نظام مالی و مالیاتی آن‌ها، بند­هایی مطابق این اصل پیش­بینی گردیده ­است.