آسیب شناسی مدیریت شهری در شهر اقوام (مطالعۀ موردی: شهر نورآباد، استان لرستان)
نویسندگان
1 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22103/JUSG.2019.1986چکیده
تبیین موضوع: ارتقای روستاها به شهر در کانونهای استقرار ایلات، عشایر و روستائیان، نوع خاصی از شهرها با عنوان «شهر اقوام» را در ایران معاصر شکل داده است. این شهرها به مرور، تبدیل به مقصد مهاجرتی عشایر و روستائیان مناطق پیرامون شده و با ویژگیهایی از قبیل رشد شتابان جمعیت، تسلط فرهنگ قوم گرایی و طایفهگرایی و جداگزینی اجتماعی- فضایی، در حلقهای از ناکارآمدی در حوزه مدیریت شهری گرفتار شدهاند. براین اساس، هدف اصلی مقالۀ حاضر، آسیبشناسی مدیریت شهری در شهر اقوام است. روش: پژوهش حاضر از لحاظ هدف، پژوهشی کاربردی و از نظر شیوة گردآوری دادهها، پژوهشی توصیفی- تحلیلی محسوب میشود. به منظور دستیابی به اهداف تحقیق، دادههای موردنیاز با استفاده از پرسشنامه و به شیوه خوشهای و تصادفی ساده از نمونهای با حجم 260 نفر شامل شهروندان، پرسنل شهرداری، شهرداران و مشاوران شهرداری نورآباد گردآوری شده است. برای تحلیل دادهها، از آزمون آماری T تکنمونهای استفاده شدهاست. یافتهها: نتایج بدست آمده از آزمون T تکنمونهای نشان میدهد که از نظر ساکنان محلی دو عامل قومگرایی و تعلقات مذهبی، به طور معناداری مهمترین عوامل موثر بر شیوه انتخاب اعضای شورای شهر توسط شهروندان میباشند. علاوه براین، از نظر پاسخگویان، لابیگری با ارزش T برابر 3/16 و قومگرایی با ارزش T برابر 9/7، مهمترین معیارهای اثرگذار در انتخاب شهرداران بودهاند. میزان رضایت شهروندان از عملکرد شوراهای اسلامی شهر نورآباد در سطح پایینی قرار داشته و بیش از 68 درصد پاسخگویان، نارضایتی خود را از عملکرد شوراها ابراز داشتهاند. تحلیل نظرات شهرداران، مشاوران و کارکنان شهرداری نشان میدهد که اعضای شورای شهر به شیوههای مختلفی از قبیل نصب و عزل پرسنل، دخل و تصرف در انتخاب پیمانکار، هدایت پروژههای عمرانی به سمت بخشهای خاصی از شهر، در امور اجرایی شهرداری دخالت میکنند. نتایج: در فرایندی بازخوردی، شورای برآمده از ساختار اجتماعی-فضایی مبتنی بر قومگرایی منجر به انتخاب شهردار براساس منافع فردی و قومی شده و از این طریق با دخالت در امور اجرایی شهرداری، زمینه را برای ناکارآمدی مدیریت شهری فراهم ساخته است.