ارزیابی اثرات زیستمحیطی تولید بادمجان در گلخانه آبکشت: اجرای یک رویکرد اقتصاد زیستی-دایرهای از طریق تولید کمپوست و ذغالزیستی
نویسندگان
1 گروه مهندسی ماشین های کشاورزی، دانشکدۀ مهندسی و فناوری کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
2 گروه مهندسی ماشین های کشاورزی، دانشکدۀ مهندسی و فناوری کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 گروه مهندسی ماشین های کشاورزی، دانشکدۀ مهندسی و فناوری کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
4 گروه مهندسی ماشین های کشاورزی، دانشکدۀ مهندسی و فناوری کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
5 گروه شیمی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
doi
10.22059/ijbse.2024.372147.665537چکیده
علیرغم تمام مزایا، آبکشت با حجم زیادی از بقایای گیاهان شامل شاخهها، برگها و ساقهها پس از برداشت محصول اصلی مواجه است. این بقایا در صورت مدیریت نامناسب، بستری برای رشد میکروبی فراهم کرده و به تکثیر و رشد میکروارگانیسمهای مضر کمک میکنند. برای مقابله با چالش پسماند، این پژوهش تبدیل ضایعات به کمپوست یا ذغالزیستی بر اساس یک رویکرد اقتصاد زیستی-دایرهای، پیشنهاد کرده و ازنظر پایداری زیستمحیطی موردبررسی قرار داده است. بر اساس نتایج، تولید هر کیلوگرم بادمجان تحت شرایط آبکشت بهسلامت انسان 10-6× 16/6 دالی خسارت میزند. همچنین در حوزه زیستبوم، خسارت تولید هر کیلوگرم بادمجان برابر با 8-10× 08/1 گونه در سال هست، درحالیکه در زمینه منابع، مقدار خسارت 261/0 دلار برای هر کیلوگرم بادمجان تخمین زدهشده است. تولید و مصرف گاز طبیعی در تولید بادمجان تحت شرایط آبکشت، نقش حیاتی در خسارتهای زیستمحیطی این فرآورده دارد. رویکرد اقتصاد زیستی-دایرهای، بهویژه مسیری که باهدف تولید کمپوست پیشنهادشده است، منجر به کاهش 6/16 درصدی در کاهش خسارت بر سلامت انسان میشود. در زمینه زیستبوم، مسیر منتهی به تولید کمپوست با کاهش 16 درصدی، به حفظ تنوع زیستی کمک میکند و نسبت به مسیر منتهی به تولید ذغالزیستی عملکرد بهتری دارد. در رده خسارت منابع نیز، مسیر منتهی به تولید کمپوست از بقایای سبز بادمجان باعث تغییرات کاهشی حدود 16 درصدی در مقابل تولید مرسوم بادمجان تحت شرایط آبکشت میشود. نتایج نشاندهنده عملکرد موفق تولید بادمجان تحت رویکرد اقتصاد زیستی-دایرهای با تمرکز بر تولید کمپوست از بقایای سبز در جهت بهبود محیطزیست و کاهش خسارت زیستمحیطی تولید بادمجان است.