فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش، به چگونگیِ مشارکت فارسی‌آموزان در کلاس و کیفیتِ گفت‌وشنود در فرایند آموزش/یادگیری و جایگاه تفکر انتقادی در گفتمان آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‏زبانان (آزفا) پرداخته‏ایم. مسئلۀ اصلی این پژوهش، تبدیل زبان‌آموزان به شرکت­کنندگانی فعال و کارساز در فرایند آموزش/یادگیری فارسی و جایگاه تفکر انتقادی و گفت‌وشنود در کلاس‌های آزفاست. پژوهش حاضر بر پایۀ رویکردی کیفی، مشتمل بر مطالعة تفسیری پایه و تحلیل محتوایی پدیدارشناسانه و با استفاده از ابزار مصاحبه انجام شده است. نتایج پژوهش بر این نکته تأکید دارد که اثربخشیِ فرایند آموزش/یادگیری زبان در بافت چندفرهنگی کلاس‌های آزفا، در گروی مشارکت فعالانۀ زبان‌آموزان در فرایند یادشده است. آموزشِ محض ساختارهای زبانی و واژگان و انباشتن ذهن فارسی‏آموزان از آن‏ها منجر به تحقق اهداف یادگیری نخواهد شد؛ بلکه لازم است زبان‌آموزان به­عنوان «مشارکی کارساز» در فرایند یادگیری از طریق گفت‏وشنود شرکت کرده و تولید معنا نمایند. ملاحظه شد که تفکر انتقادی در گفتمان آزفا در بیشتر موارد یا به­طور کلی غایب است، یا نسبت به آن برداشتی نادرست و ناقص شکل گرفته است. در این پژوهش سعی کردیم، فهمی از تفکر انتقادی به‏دست دهیم که برابر با تواناییِ دیدنِ پدیده از منظری پدیدارشناختی است که امکان تصور آن را از زوایای مختلف برای یادگیرنده میسر می‏سازد. درنهایت، بر لزوم دیدگاه و رویکردی نوین نسبت به مسئلۀ آموزش/یادگیری تأکید شد. برآیند چنین رویکردی، بازاندیشی و دگرگونی در چگونگیِ تألیف منابع درسی، پرورش و ارتقای معلّمان با آموزه‏های تعلیم و تربیت انتقادی و تحول در سیاست‏گذاری‌های کلان آموزشی خواهد بود.