تمیز منابع قانونی حاکم بر ملاحظات زیست‌محیطی قراردادهای EPC صنعت نفت‌‌وگاز ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق خصوصی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، شیراز، ایران.

3 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، گروه حقوق خصوصی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، شیراز، ایران.

doi
10.22059/jrels.2025.314598.406
چکیده

شناسایی ملاحظات زیست‌محیطی و الزامات قانونی حاکم بر آن در قراردادهای مهندسی، تأمین کالا، خدمات و ساخت (EPC) دارای اهمیت ویژه‌ای است. اجرای پروژه‌های صنعت نفت‌وگاز ایران به روش قراردادهای یادشده، امری رایج است که یکی از ابهامات آن‌ها، شناسایی ملاحظات زیست‌محیطی و تمیز الزامات حاکم بر آن است. ازاین‌رو، نخست به تبیین موضوع‌هایی همچون پیشگیری از آلایندگی محیط‌زیست، مدیریت پسماند، برنامه‌ریزی برای مدیریت مواد خطرناک، بازگرداندن زیست‌بوم به حالت اولیه و برچیدن کارگاه و شناورهای تولیدی پرداخته و سپس، به این پرسش‌ها پاسخی کارا داده می‌شود که: اولاً، آیا مصادیق فوق از الزامات آمرة قانونی برخوردار است؟ ثانیاً، گسترة این منابع قانونی تا کجا ادامه دارد؟ محدود به حقوق داخلی است و یا می‌توان به اسناد بین‌المللی نیز تمسک جست؟ فرضیة نخست پژوهش پیشِ‌رو، آن است که ملاحظات زیست‌محیطی یادشده، از الزامات آمرة قانونی برخوردارند. فرضیة دوم نیز قائل به تفکیک منابع داخلی از اسناد بین‌المللی مرتبط با ملاحظات زیست‌محیطی است. به‌سخن‌دیگر، بسته به اجرای پروژه به روش EPC در مناطق خشکی و دریا، الزامات قانونی حاکم نیز تغییر می‌کنند.