تحلیل مقابله‌ای محتوای دو مجموعه‌ی آموزشی آزفا بر پایه‌ی طبقه‌بندی اصلاح‌شده‌ی بلوم در حیطه‌ی شناختی (مقاله علمی- پژوهشی)

نویسندگان
doi
10.30479/jtpsol.2022.16711.1571
چکیده

بررسی محتوای سؤالات و تمرین‌های منابع آموزش زبان فارسی به خارجیان می‌تواند ارتباط بین برخی از مشکلات یادگیری فارسی‏آموزان با برنامه‌ی درسی را آشکار و کمک کند که مفاهیم برنامه‌ی درسی به‌شکل مناسبی در کتاب‌های درسی گنجانده شود. در پژوهش پیش‏رو دو مجموعه‌ی آموزشی آموزش نوین زبان فارسی و فارسی بیاموزیم براساس طبقه‌بندی اصلاح‌شده‌ی بلوم ارزیابی شده است. پس از استخراج سؤالات و تمرین‏های کتاب‌های مذکور و کدگذاری افعال موجود در آن‏ها، فراوانی و درصدهای مربوطه در هر یک از سطوح شش‌گانه‌ی حیطه‌ی شناختی بلوم از طریق فرمول «NX ₓ 100/S» محاسبه و به‌صورت نمودار رسم شدند. در این فرمول، «NX» تعداد تمرین‌ها، عدد «100» درصدِ کل و «S» مجموع کل تمرین‌ها را نشان می‌دهد. سپس میزان توزیع سؤال‏ها در هر یک از این سطوح شناختی و میزان انطباق آن‌ها با سطح معرفی‌شده هر کتاب (آغازین، میانی و پیشرفته) سنجیده شده است. نتایج پژوهش نشان داد که در مجموعه‌ی آموزش نوین زبان فارسی ، توزیع سؤالات از دوره‌ی آغازین تا پیشرفته به میزان قابل‌توجهی منطبق با حیطه‌های شناختی بلوم است، اما به نظر می‏رسد در برخی از جلدها، محتوای برخی از سؤالات نیاز به بازبینی دارد. در جلد اول و دوم مجموعه‌ی فارسی بیاموزیم رویکرد منطقی و قابل‌قبول منطبق با اهداف یادگیری دیده می‏شود، اما در جلد سوم این مجموعه در بسیاری از موارد، سلسله‌مراتب حیطه‌های شناختی با نیاز زبان‏آموزان همسو نیست. پس از تحلیل نتایج پیشنهاداتی برای ویرایش کتاب‌ها نیز ارائه شده است.