ابقاء وکالت در فروش املاک پس از فوت و حجر درفقه، حقوق ایران و فرانسه

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2

3 دانشگاه شهرکرد

doi
10.22034/ejs.2023.408047.1490
چکیده

زمینه و هدف : از جمله شرایط مهم در انعقاد قرارداد ‌ ها داشتن اهلیت لازم و زنده بودن برای طرفین قرارداد ‌ ها است. هدف از پژوهش حاضر بررسی این مسئله است که آیا امکان بقای وکالت پس از فوت و حجر در فرض معاملات و فروش املاک وجود دارد؟ مواد و روش­ ها : این تحقیق از نوع نظری و روش تحقیق به­ صورت توصیفی- تحلیلی  و روش جمع ‌ آوری اطلاعات کتابخانه ‌ ای است و با مراجعه به اسناد، کتب و مقالات صورت گرفته است. ملاحظات اخلاقی : در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر اصالت متن، صداقت و امانت­داری رعایت شده است. یافته ‌ ها : پژوهش انجام­شده در فقه اسلامی و حقوق ایران نشان می ‌ دهد که عقد وکالت به مجرد عارض شدن فوت و حجر بر آن مطلقاً منفسخ می ‌ شود. مشهور فقها ابطال عقد وکالت پس از فوت و حجر را اجماعی می ‌ دانند و قانون مدنی ایران نیز به تأسی از فقه عقد وکالت را به­دلیل فوت و حجر طرفین منفسخ می ‌ داند؛ ولی در خصوص امکان بقای وکالت در مواردی پس از فوت و حجر مسکوت است. نتیجه ‌ : با توجه به ادله و مبانی فقهی و حقوقی و نیز تأسی از نظام ‌ های حقوقی نظیر فرانسه که در این خصوص دارای رویه قضایی منظمی هستند، هم­چنین با در نظر گرفتن اصل مصلحت و منفعت طرفین و پیش­گیری از ضرر و زیان اشخاص و اختلاف نظرهای فقها و حقوق­دانان و ضعف دلایل معتقدان به بطلان مطلق عقد وکالت پس از فوت و حجر در این مسئله می ‌ توان قائل به بقای عقد وکالت پس از فوت و حجر در برخی از موارد به ­ویژه بحث معاملات و فروش املاک شد. بر این اساس به­ نظر می ‌ رسد که انفساخ عقد وکالت در بحث فروش املاک می ‌ باید محدود به موارد خاص مثل سلب اختیار وکیل به ­واسطه عزل یا استعفا باشد؛ نه فوت و حجر.