مقایسه ترکیبات و اثرات آنتی اکسیدانی اسانس صمغ دو گونه باریجه و باریجه هزارمسجد

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، دانشگاه شاهد، تهران، 3319118651، ایران

2 مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، دانشگاه شاهد، تهران، 3319118651، ایران

doi
10.22075/chem.2024.33581.2258
چکیده

باریجه و باریجه هزارمسجد به ترتیب با نام‌های علمی Ferula gummosa و Ferula latisecta دو عضو بومی ایران از خانواده چتریان و با کاربردهای مختلف محلی هستند. هدف این مطالعه ارزیابی و مقایسه ترکیبات شیمیایی و فعالیت آنتی اکسیدانی اسانس‌های استخراج شده از صمغ این دو گونه می باشد. اسانس‌ها با استفاده از دستگاه کلونجر به دست آمد و ترکیبات شیمیایی آن‌ها با استفاده از روش‌های GC-MS و GC-FID شناسایی و اندازه گیری کمی شد. فعالیت آنتی اکسیدانی غلظت‌های مختلف اسانس‌ها با استفاده از دو روش مهار رادیکال‌های آزاد DPPH و همچنین مهار رادیکال‌های ABTS اندازه گیری شد. 39 ترکیب در اسانس استخراج شده از باریجه هزارمسجد شناسایی شد. اجزای اصلی آن شامل بتا-پینن (7/30%)، آلفا-پینن (1/25%)، آلفا-فرولن (4/6%)، و آلفا-بیزابولول (3/6%) شناسایی می-باشند. از سوی دیگر، 44 ترکیب در اسانس استخراج شده از صمغ باریجه شناسایی شد. اجزای اصلی این اسانس نیز شامل بتا-پینن (2/50%)، آلفا-پینن (7/9%)، دلتا-3-کارن (9/7%)، بتا-فلاندرن (9/5%) شناسایی شد. همچنین نتایج نشان داد که اسانس صمغ باریجه هزارمسجد فعالیت‌های مهاری رادیکالی قابل توجهی در برابر رادیکال‌های آزاد DPPH و ABTS به ترتیب با IC50 برابر با 86/16 و 99/6 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر دارد. درحالی که اسانس صمغ باریجه اثرات کمتری نشان داد و میزان IC50 آن در برابر رادیکال‌های آزاد DPPH و ABTS به ترتیب برابر با 72/26 و 97/13 میلی گرم بر میلی‌لیتر است. به طور کلی، این یافته‌ها نشان داد که صمغ باریجه هزارمسجد می‌تواند منبع امیدوارکننده‌ای از ترکیبات فیتوشیمیایی و فعال زیستی برای تحقیقات بیشتر در صنایع غذایی و عطر باشد.