فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

انجام عملیات کشاورزی تحت سامانه‌های مختلف مکانیزاسیون، اثرات متفاوت اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی را بر جای می‌گذارد. تعارضات به‌وجود آمده در این ابعاد، انتخاب و سطح‌بندی سامانه‌های مکانیزاسیون پایدار را بحث‌برانگیز و مشکل می‌کند. در این مطالعه، روشی در دستیابی به سطوح بهینه سامانه‌های محلول‌پاشی و برداشت شلتوک در شهرستان رامهرمز به کار رفته است تا به وسیله آن بتوان به کاربرد مکانیزاسیون در راستای پایداری کشاورزی دست یافت. شاخص‌ها شامل رضایت، سهولت کار، سلامتی و ایمنی، اشتغال در بخش ماشینی، نیروی کارگری، مصرف سوخت دیزل، مصرف سموم، شدت بار مزرعه و هزینه‌های عملیاتی در نظر گرفته شدند. سه سامانه‌ محلول‌پاشی با سمپاش پشتی، تراکتوری و پهپاد و سه سامانه برداشت دومرحله‌ای (درو و تغذیه دستی به کمباین غلات)، برداشت مستقیم با کمباین غلات و برداشت مستقیم با کمباین برنج در مدل قرار گرفتند. با ترکیب روش‌های  AHP و TOPSIS شاخص شباهت برای ابعاد اجتماعی و زیست‌محیطی محاسبه شد. همچنین هزینه هر سامانه به عنوان ضرایب توابع هدف در بهینه‌سازی چندهدفه منظور شدند. بر اساس چارچوب ارائه شده، ترکیب‌های مکانیزاسیون بهینه سامانه‌های محلول‌پاشی و برداشت شلتوک شهرستان رامهرمز ارائه گردیدند. نتایج بهینه پارتو نشان داد در صورت نبود محدودیت‌های ماشینی موجود، توسعه توان اجرایی سامانه‌های نوین محلول‌پاشی با پهپاد تا 2000 هکتار و برداشت مستقیم با کمباین برنج تا 1000 هکتار به عنوان سناریوهای بهینه در راستای پایداری کشاورزی خواهند بود. با به‌کارگیری چارچوب ارائه شده، نه‌تنها می‌توان اهداف پایداری در شناسایی بهترین سطح‌بندی سامانه‌های مکانیزاسیون را تأمین کرد، بلکه امکان بررسی اثر سناریوهای مختلف نیز ‌وجود دارد.