بررسی و تحلیل چالشهای پایداری توسعه فضایی در شهر مرزی بانه
نویسندگان
1 استادیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران
2 دانشگاه علم و صنعت ایران
3 دانشجوی دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران
doi
چکیده
پتانسیل مراودههای اقتصادی در آنسوی مرزهای غربی کشور منجربه رونق اقتصاد میانمرزی در شهرستان بانه شده است. شهر بانه و شبکة منطقهای تحت نفوذ آن در پیوند متقابلی که با یکدیگر برقرار کردهاند در مسیر رشد قرار گرفتهاند. پویایی و رشد این شبکه، وابسته به عوامل و کنشهای نامعین و ناپایداریست که ممکن است در آینده، رونق کنونی این شبکه را با سکون و رکود مواجه سازد. شواهد موجود، مؤید غفلت مدیران، تصمیمسازان و تصمیم گیران محلی و ملی از فرصتهای موجود در جهت توسعه است. هدف اصلی این پژوهش روشن ساختن ضرورت توجه به ناپایداری تحولاتی است که اکنون منجر به رونق و پویایی شهر بانه و شبکه تحت تأثیر آن شده است. این تحقیق بر اساس هدف جزء تحقیقات کاربردی و بر اساس ماهیت جزء تحقیقات توصیفی-تحلیلی است که با روش تحلیل محتوا انجام شده است. باتوجه به ابعاد گستردة مسأله تحقیق، از ابزارها و روشهای متنوعی از قبیل پیمایش پدیدارشناسانه، مصاحبه با عوامل ذینفع و ذینفوذ، کارتوگرافی کالبدی-فضایی و تحلیل دادههای ثانویه استفاده شد. آیندهپژوهی توسعه در شهرستان بانه از طریق تعمیم فرآیند راهبردی توسعة شهر دبی به مصداقهای موجود و محتمل شهر بانه و شبکه تحت نفوذ آن، انجام شد. نتایج پژوهش نشان میدهند که تقویت نقش و عملکرد اخیر شهر بانه متأثر از اقتصاد میان مرزی غیررسمی، منجر به تحولات گسترده کالبدی-فضایی-عملکردی در این شهر و شبکه تحت نفوذش شده است. اما رونق کنونی بدلیل نامشخص بودن عوامل و رویکرد کنشگران ممکن است در آینده با افول و انحطاط مواجه گردد. در همین راستا سناریویی برای توسعة شهر بانه و شبکه تحت نفوذ در آینده پیشنهاد شد. مبانی فکری این سناریو متکی به نظریههای توسعة منطقهای و مفهوم توسعه و مصداق عملی آن مبتنی بر تجربهای است که دبی را در کمتر از نیم قرن، از یک سکونتگاه بدوی به شهری جهانی تبدیل نمود.