بررسی ساختار بازار صنعت بانکداری و آثار ادغام‌های فرضی بر آن

نویسندگان

1 گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی

2 کارشناس ارشد علوم اقتصادی، دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

در این مطالعه با استفاده از رویکرد ساختاری و محاسبه شاخص‌های تمرکزِ نسبت k بانک بزرگ، هرفیندال- هیرشمن و هم‌چنین معرفی معیار بهینگی تعداد بانک، به بررسی ساختار بازار بانکداری ایران پرداخته شده است. نمونه این پژوهش شامل تمامی بانک‌های داخلی و دوره مورد بررسی 95-1370 است. نتایج برآورد شاخص‌های مذکور نشان داده است که بازار بانکی ایران در دوره مورد بررسی، از روند کاهش تمرکز و افزایش رقابت برخوردار بوده است که این روند در دهه 80 و پس از ورود بانک‌های خصوصی شدت گرفته است. در این دوره، صنعت بانکداری ایران از وضعیت انحصاری به وضعیت رقابت ناقص تغییر ساختار داده است. هم‌چنین رقابت در بعد تسهیلات بیشتر از دو بعد دیگر دارایی و سپرده بوده است. در ادامه تأثیر ادغام‌های فرضی دو گروه از بانک‌ها( بانک‌های متعلق به نیروهای مسلح و بانک‌های کوچک) بر شرایط رقابتی بازار بانکداری با استفاده از شاخص تمرکز هرفیندال- هیرشمن و معیار بهینگی تعداد بانک سنجیده شده است که نشان از تأثیر ناچیز ادغام‌های مذکور بر افزایش تمرکز و تأثیر مثبت آن بر معیار بهینگی تعداد بانک دارد.