قواعد فراملی حاکم بر قراردادهای حفاری و منابع آن

نویسندگان

1 استاد گروه حقوق انرژی و تجارت بین‌الملل دانشکدة حقوق دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران.

2 دانش‌آموختة دکتری، حقوق نفت و گاز، دانشکدة حقوق، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jrels.2023.267406.236
چکیده

عملیات اکتشاف و توسعة نفت، به‌ویژه بهره‌برداری از چاه‌های حفر‌شده، به‌وسیلة زنجیره‌ای پیچیده و چندلایه از مراحل و انواع خدمات فنی اداره می‌شود. از مهم‌ترین بخش‌های این عملیات، خدمات حفاری چاه‌های نفت و گاز است. نزدیک به بیست عملیات مختلف لازم است تا چاه‌های نفت و گاز را در مدت بهره‌برداری، اداره، تعمیر، نگهداری، بازحفاری و کنترل کند. بررسی­ها نشان می­دهد که معیارها و قواعد فنی و اجرایی یکسانی بر مجموعة ‌این فعالیت‌ها حاکم است. پرسش این است که آیا قراردادهای این بخش از صنعت نفت نیز از قواعدی پیروی می­کند که الزاماً ویژة یک نظام حقوقی داخلی خاص نباشد؟ و اگر چنین است، مهم­ترین این قواعد کدام‌اند؟ هدف این نوشتار، معرفی کلی جایگاه‌ این خدمات و شناسایی معیارها و قواعدی است که در بخش عملیات حفاری، جزئی از چهارچوب مناسبات حرفه‌ای و قراردادی طرفین است. جدای از قراردادنویسی، نقش این قاعده‌ها و معیارها در مرحلة حل اختلاف - اعم از دادگاه، داوری و یا شیوه‌های جایگزین- نیز به همان اندازه و گاهی بیشتر مهم است.