کوششهای نافرجام جامعة بینالمللی در تأسیس سازمان جهانی برای انرژیهای فسیلی
نویسندگان
1 دکتری، حقوق بینالملل عمومی، دانشکدة علوم انسانی ،دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان، زنجان، ایران.
2 دانشجوی دکتری، حقوق تجارت و سرمایهگذاری بینالمللی ، دانشکدة حقوق دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه حقوق ، دانشکدة الهیات ،دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.
doi
10.22059/jrels.2023.333669.469چکیده
تا به امروز دو رویکرد متفاوت در تجارت انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. رویکرد مبتنی بر ملاحظات اقتصادی که موجب صفآرایی متقابل تولیدکنندگان و مصرفکنندگان انرژیهای فسیلی گردیده و با ایجاد سازمانهای بینالمللی مانند اوپک و سازمان بینالمللی انرژی، بهدنبال کنترل بازارهای انرژی و تجارت انرژی هستند و رویکرد دوم مبتنی بر ملاحظات محیطزیستی که بهموجب آن کلیة دولتها، هدف خود را کاهش تأثیرات زیستمحیطی ناشی از استفاده از انرژیهای فسیلی معرفی کردهاند. هرچند تلاشهای متعددی دربارة توسعة هنجاری در زمینة انرژیهای فسیلی توسط هردو رویکرد انجام شده است، اما به توسعة سازمانی مطلوبی نینجامیده است تا سازوکار جهانی با صلاحیت موضوعی و جغرافیایی عام در این زمینه ایجاد کند. پرسش اساسی این است که دلایل و موانع اصلی پیش روی توسعة سازمانی و ایجاد سازمان جهانی در زمینة انرژیهای فسیلی کداماند؟ و مسیر تأسیس سازمان جهانی مذکور از مسیر کدام رویکرد - اقتصادی یا زیستمحیطی- هموارتر است؟ براساس مطالعة توصیفی- تحلیلی انجامشده، شکاف عمیق در منافع اقتصادی دولتهای ذینفع در تجارت انرژیهای فسیلی، اتخاذ رویکرد محیطزیستمحور میتواند برای ایجاد سازوکار جهانیِ کارآمدتر در حوزة انرژیهای فسیلی جلوه کند. ضمن توجه به این موضوع که برای چیره شدن بر معضل تغییرات آبوهوایی، اصل مسئولیت مشترک، اما متفاوت کشورها مورد توجه قرار گیرد.
