سنجش شاخص‌های رویکرد انسان‌گرا در برنامه‌ریزی محلّات نوبنیاد تبریز (مطالعۀ موردی: محلّۀ یاغچیان)

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22103/juas.2017.1838
چکیده

واحدهای خردتر شهرها (محلّه ­ها)، همچون ارگانیسمی زنده و پویا هستند که در بستر تغییر و تحوّلات بسیاری قرار می­گیرند که این تغییرات باعث ایجاد ناپایداری در سطح محلّه ­ها می­گردد؛ بدین منظور، شهرسازی نوین (رویکرد انسان‌گرا)، به عنوان رویکردی جدید در شهرسازی با در نظر گرفتن مسائل مختلف اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی و ...، طیفی وسیع از برنامه­ ریزی و طراحی شهری را شامل می­ شود. با توجّه به اهمیّت رویکرد انسان‌گرا هدف این تحقیق سنجش شاخص‌های رویکرد انسان‌گرا در برنامه‌ریزی محلّات نوبنیاد شهری (محلّۀ یاغچیان) جهت اخذ رهنمودهای لازم برای ارتقای کیفی و کالبدی محلّه در آینده می‌باشد. روش مطالعه در این تحقیق، توصیفی­ـ تحلیلی و ماهیت آن نظری­ـ کاربردی می‌باشد. جامعۀ آماری آن، محلّۀ یاغچیان می‌باشد و روش جمع‌آوری اطّلاعات نیز کتابخانه‌ای و میدانی است. در روش میدانی، اطّلاعات مورد نیاز با ابزار پرسشنامه و مشاهدۀ میدانی جمع‌آوری شده‌اند و تجزیه و تحلیل داده‌ها به دو صورت کمی و کیفی و با استفاده از نرم‌افزارهای GIS ، SPSS صورت گرفته است. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که از منظر شاخص‌های اجتماعی (مانند تعلق و حس انسجام اجتماعی) و فضاهای همگانی (احساس امنیّت و استفاده از عناصر بیولوژیکی)، با ارزش آزمون تی 14/56 و 12/43 و ارزش رتبه ­ای فریدمن 11/37 و 9/14 مطلوب؛ از نظر شاخص‌های منظر شهری و دسترسی با ارزش آزمون تی 11/07 و 8/94 و ارزش رتبه ­ای فریدمن 7/78 و 6/82 نسبتاً مطلوب؛ و از نظر شاخص‌های کالبدی و کاربری زمین (مانند اختلاط کاربری در سطح و ارتفاع) با ارزش آزمون تی 6/63 و ارزش رتبه­ای فریدمن 4/73 در وضعیّت متوسّط بر اساس رویکرد شهرسازی انسان‌گرا قرار دارد.