بررسی و مقایسۀ ابعاد توانمندسازی در بین محلاّت شهری (مطالعۀ موردی: محلّۀ پشت مشهد بالا و محلّۀ طاهر و منصور شهر کاشان)
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیا و اکوتوریسم دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
2 استادیار، گروه جغرافیا و اکوتوریسم، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.
doi
10.22103/juas.2017.1780چکیده
مفهوم توانمندسازی در ابعاد متفاوت به معنای تقسیم مسئولیت و قدرت به ردههای مختلف اجتماعی و مبارزه با بی قدرتی و افزایش مشارکت است. با توجه به اهمیّت مبحث توانمندی در توسعۀ شهری در پژوهش حاضر توانمندی در ابعاد اجتماعی و کالبدی در رویکردی مقایسهای بین دو محلّۀ پشت مشهد بالا و محلّۀ طاهر و منصور شهر کاشان مورد بررسی و سنجش قرار گرفته است و در ادامه راهبردهایی برای بهبود آن ارائه شدهاست. اطلاعات مورد نیاز با ابزار پرسشنامه گردآوری و حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران به تعداد 380 نفر محاسبه شدهاست. یافته ها با بهرهگیری از نرم افزارهای SPSS و AMOS مورد تحلیل قرار گرفت. برای انجام تحلیلهای آماری و پاسخگویی به فرضیات پژوهش از فراوانی، آزمون تی تک نمونه ای، آزمون تی زوجی، ضریب همبستگی پیرسون و برای مدلسازی از تحلیل عاملی اکتشافی و مدل سازی معادلات ساختاری استفاده گردید. نتایج نشاندهندۀ آن است دو محلّۀ پشت مشهد بالا و طاهر و منصور شهر کاشان در ابعاد اجتماعی و کالبدی توانمندسازی با یکدیگر تفاوت معناداری دارند. نتایج حاصل از مدلسازی معادلات ساختاری بیان میکند در بُعد اجتماعی عامل اعتماد و مشارکت ساکنان، با 0.77 بیشترین بار عاملی را دارا است و بیشتر از سایر عوامل بر توانمندسازی اجتماعی ساکنان محلاّت مورد بررسی اثر گذار بوده است. در بُعد کالبدی نیز عامل رضایت کالبدی بیشترین بار عاملی را با 0.72 به خود اختصاص داده است و بیش از سایر متغیرهای مورد بررسی با توانمندی کالبدی همبستگی داشته است؛ همچنین، نتایج حاصل از کاربرد ضریب همبستگی پیرسون، نشان از ارتباط مثبت و معنادار توانمندسازی کالبدی و توانمندسازی اجتماعی در سطح اطمینان 99 درصد دارد. بررسی مقایسهای بین ابعاد توانمندی کالبدی و اجتماعی با استفاده از آزمون تی بیانکنندۀ آن است میزان توانمندی کالبدی در بین ساکنان محلّۀ طاهر و منصور بالاتر از میزان آن در محلّۀ پشت مشهد بالا بوده است؛ همچنین، ساکنان محلّۀ طاهر و منصور نسبت به محلّۀ پشت مشهد بالا از توانمندی اجتماعی بیشتری برخوردار هستند.