تعیین نرخ بهینه تسهیلات مسکن و بررسی نقش آن بر پیوند تسهیلات و شاخص قیمت مسکن در ایران
نویسندگان
1 دانشیار اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 دانشجوی دکترا اقتصاد پولی، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.22108/ue.2022.131969.1201چکیده
بخش مسکن در اقتصاد از جایگاه ویژهای برخوردار بوده است و همواره یکی از نیازهای ضروری خانوادهها محسوب میشود. در ایران همواره شاهد شکاف بین عرضه و تقاضا و افزایش قیمت مسکن طی چند دهه اخیر بودهایم؛ ازاینرو برای تأمین مسکن اقشار مختلف جامعه و کاهش شکاف بین تقاضا و عرضه مسکن در ایران و در راستای کنترل رشد قیمت آن، باید عوامل تعیینکنندة قیمت این بخش بهطور علمی بررسی شود؛ بنابراین، در تحقیق حاضر ابتدا متغیرهای مؤثر بر قیمت مسکن معرفی میشوند و سپس نقش نرخ بهره تسهیلات اعطایی به بخش مسکن بر رابطه بین تسهیلات این بخش و قیمت مسکن بررسی میشود و همچنین نسبت به تعیین نرخ آستانهای بهره تسهیلات مسکن در دوره 1399-1370 برای ایران اقدام شده است. برای رسیدن به این هدف از اطلاعات اقتصادی بانک مرکزی و گزارشهای اقتصادی مرکز آمار ایران و تکنیک رگرسیون آستانهای ارائهشده توسط هانسن (2000) بهره برده شده است. نتایج مدل آستانهای نشان میدهند بین تسهیلات مسکن و قیمت مسکن ارتباط غیرخطی و معناداری وجود دارد؛ بهطوریکه نرخ بهره آستانهای تسهیلات مسکن 79/14 درصد برآورد شده است؛ یعنی زمانی که نرخ بهره تسهیلات از میزان آستانه برآوردی بیشتر شود، آنگاه تسهیلات مسکن اثر مثبت و معنادار کمتری نسبت به حالتی دارد که نرخ بهره فوق از میزان آستانه برآوردی کمتر باشد؛ زیرا با افزایش نرخ بهره تسهیلات، بهدلیل افزایش هزینه اخذ تسهیلات، تقاضا برای آن کاهش مییابد که درنتیجه توان و تقاضا برای خرید مسکن نیز کاهش مییابد و موجب اثر کمتر تسهیلات بر قیمت مسکن میشود.