نقش بیمة اجباری در جبران خسارت های زیست محیطی ناشی از ‏آلودگی های نفتی

نویسندگان

1 دکتری حقوق نفت و گاز گروه حقوق عمومی دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران‏، تهران، ایران

2 استاد گروه حقوق عمومی دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران‏، تهران، ایران

doi
10.22059/jrels.2020.301059.364
چکیده

     منابع نفتی نعمتی خدادادی است که استخراج و صادرات آن برای توسعة اقتصادی کشورهای نفت ­خیز مؤثر است. اما در کنار آن، حفاظت از محیط زیست از تکالیف عمومی همة کشورهاست. در میان آلاینده ­هایی که محیط دریایی را تحت تأثیر قرار می­ دهند، نفت و فرآورده ­های نفتی دارای اهمیت است؛ چراکه مواد نفتی، حتی در مقادیر ناچیز، خسارت­ های فراوانی را بر سازوکار دریایی و ساکنان آن محیط وارد می ­آورد که جبران آن با توجه به حجم بالای آلودگی به­ سادگی امکان­ پذیر نیست. در صنایع نفتی از مرحلة اکتشاف و حفاری تا توسعة میادین و پالایش و حمل­ونقل نفت، خطر آلوده کردن محیط زیست وجود دارد و به این خاطر در اسناد متعدد بین­المللی و داخلی به موضوع کنترل آلودگی ­های نفتی پرداخته شده است. در آلودگی­ های نفتی شناخت مسئول دشوار و در فرض شناسایی نیز معمولاً جبران خسارت­ های سنگین از توانایی وی خارج است. ازاین­ رو: اولاً، نظام مسئولیت مبتنی بر تقصیر مناسب این خطر فراگیر نیست و نظریة مسئولیت مطلق مناسب­ تر است؛ ثانیاً، تحصیل پوشش‌های بیمه ­ای روشی اجرایی برای تأمین هدف این نوع نظام مسئولیت است.