واکاوی تأثیرات شهرسازی مدرن در ساخت اقتصادی و تجاری بافت های کهن شهری (مطالعۀ موردی: بافت کهنِ شهر زنجان)
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناس ارشد مهندسی شهرسازی (گرایش برنامه ریزی شهری)، گروه مهندسی شهرسازی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
doi
10.22103/juas.2016.1834چکیده
شهرسازی مدرن، محصول انقلاب صنعتی در مغرب زمین است. موفقیتهای اوّلیۀ این الگو در پاسخگویی به نیازهای عصر صنعت، آن را به پارادایمی مسلّط در عرصۀ شهرسازی تبدیل کرد؛ در نتیجه، خیلی زود مورد توجّه و تقلید دیگر کشورهای جهان قرار گرفت. در کشور ما نیز گرتهبرداری و اقتباس عاری از زمینهسازی به مشکلات عدیدهای در شهرهای کشور دامن زد. بافتهای کهن به عنوان فضاهای سکونتگاهی که بر اساس الگوی سنّتی ساخت و ساز شکل گرفتهاند، پهنههایی در شهرها بودند که در تقابل با الگوی مدرنیستها در شهرسازی قرار گرفتند. یکی از این تأثیرات، تأثیر شهرسازی مدرن در ساخت اقتصادی و تجاری بافت کهن بود. در این مطالعه به تحلیل تأثیرات شهرسازی مدرن در ساخت اقتصادی و تجاری بافت کهن شهر زنجان پرداخته شده است. مطالعۀ حاضر از نوع توصیفی و علی (پس رویدادی) بوده و از روشهای کتابخانهای (اسنادی) و پیمایشی (میدانی) به گردآوری اطلاعات اقدام شدهاست. نتایج این تحقیق در دو بخش پیامدهای مثبت و منفی مورد توجّه قرار گرفته و تبیین شدهاست. از پیامدهای مثبت تأثیرات شهرسازی مدرن در بافت کهن شهر زنجان، تسهیل نقل و انتقال کالا و خدمات و فراهم ساختن علل تغییرات کارکردی بازار سنّتی شهر است که به تفصیل در اینباره توضیح داده شدهاست. از نتایج منفی آن نیز بر هم زدن تعادل اقتصادی و تجاری و افت کیفیت فضاهای اقتصادی و تجاری بافت کهن است.