راهبردهای حفظ محرمانگی در قراردادهای نفت و گاز

نویسندگان

1 استادیار حقوق عمومی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 پژوهشگر پسادکترا در مؤسسۀ حقوق معدن و انرژی دانشگاه روهر بوخوم آلمان

3 دانشیار حقوق بین الملل عمومی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jrels.2020.299076.357
چکیده

در قراردادهای نفت و گاز و پیرو آن­ها در برنامه­ های نفت و گاز، جابه­ جایی داده ­ها میان سرمایه­ گذار (پیمانکار) و کشور میزبان (کارفرما) گریزناپذیر است. از سویی، برخی داده ­ها در صنعت نفت و گاز دارای ارزش بالایی بوده و در رقابت میان شرکت­ های نفتی و کشورهای دارای نفت و گاز کارایی دوچندانی دارد. و از سوی دیگر، در یک نظام حقوقی دادمند، شفافیت که در برابر محرمانگی قرار می­ گیرد، از جایگاه والایی برخوردار است و مرز و اندازۀ محرمانگی را بسته نگاه می­ دارد. ازاین­ رو راهبردی که بند محرمانگی در قراردادهای نفتی و یا قراردادهای محرمانگی که به قرارداد نفتی پیوست می ­شوند، نقش برجسته­ ای در تنظیم سیاست­ های نفت و گاز دارد. در این پژوهش، نخست دو پندارۀ شفافیت و محرمانگی در برابر هم از دیدگاه فلسفۀ حقوق بازشناسی شده، سپس به این پرداخته شده است که در نظام عرفی حقوق بین ­الملل نفت و گاز، کدام­ یک اصل و کدام استثنا به­ شمار می­ رود. برگرفته از آن، مفاد بندهای محرمانگی با در نظر گرفتن رویکردهای گوناگون مورد ارزیابی قرار گرفته است. روش ­شناسی پژوهش نیز توصیفی-تحلیلی است. و در پایان چنین نتیجه ­گیری شده است که به­ کار بردن محرمانگی به­ طور گسترده و تفسیرپذیر و یک­ طرفه با عرف بین ­المللی در تناقض است و افزون بر فراهم کردن بستر فسادهای مالی، برای نگهداری از داده ­های محرمانه نیز کارایی چندانی ندارد.