مطالعة تطبیقی عقیم شدن قراردادهای بالادستی صنعت نفت و گاز ‏در نظام حقوقی ایران و کامن‌‌‌لا

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشکدة حقوق دانشگاه بین‌المللی خلیج فارس، خرمشهر ‏ایران

2 دکتری حقوق نفت و گاز دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار گروه حقوق دانشکدة نفت دانشگاه صنعت نفت تهران، تهران، ایران‏

doi
10.22059/jrels.2023.339068.484
چکیده

     قراردادهای بالادستی صنعت نفت و گاز از مهم‌ترین قراردادهای عمومی است که دارای جنبه‌های فنی، اقتصادی، اجتماعی، حقوقی، مالی، سیاسی و زیست‌محیطی است.در خلال اجرای قرارداد، امکان توقف یا ایجاد مانع به علت وقوع معاذیر قراردادی وجود دارد. در این تحقیق با مطالعة قراردادهای بالادستی نفتی در نظام حقوقی ایران و کامن‌لا، وضعیت عذر قراردادی عقیم شدن قرارداد یا فراستریشن را از منظر مفهوم و مبنا، شرایط و آثار و ضمانت اجرا مورد بررسی قرار داده‌ایم. نتایج بررسی نشان می‌دهد عقیم شدن یا انتفای قرارداد به‌عنوان مهم‌ترین عذر قراردادی در قراردادهای بالادستی منعقده در نظام حقوقی کامن‌لا به رسمیت شناخته شده و وقوع عوامل عقیم‌کننده سبب خاتمة قرارداد می‌گردد. در نظام حقوقی ایران، عقیم شدن قراردادها با شرایط و اوصاف نظام کامن‌لا به رسمیت شناخته نشده، ولی مصادیقی را می‌توان یافت که ناشی از توجه به این عذر قراردادی در قراردادهای بالادستی صنعت نفت و گاز است. ماهیت و ویژگی‌های خاص این قراردادها سبب می‌گردد مدیریت حقوقی قرارداد برای ادامة حیات آن در اولویت اصلی طرفین باشد و آثار و ضمانت اجراهای عقیم شدن قرارداد نیز متناسب با اوصاف و ویژگی‌های خاص این قراردادها تحلیل گردد.