پهنه بندی و تعیین تناسب اراضی جهت دفن پسماندهای شهری (مطالعۀ موردی: شهر کهنوج)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استاد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 دانش آموختة کارشناس ارشد جغرافیا و مخاطرات محیطی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22103/juas.2016.1837
چکیده

امروزه توسعۀ روز افزون مناطق شهری، افزایش جمعیت و افزایش مصرف مواد تجزیه­ناپذیر سبب شده­است که یکی از دغدغه­های اصلی مدیریت شهری، چگونگی دفع پسماندها باشد. با توجه به پیچیدگی مسائل شهری استفاده از مدل­ها و تکنیک­های جدید به خصوص مدل­های تصمیم­گیری چندمعیاره و نیز تلفیق آن­ها با سیستم اطلاعات جغرافیایی از  ابزارهای کارآمد در جهت شناسایی پهنه­های مناسب جهت دفن پسماند به شمار می­آیند؛ لذا در این پژوهش از تکنیک تصمیم­گیری چندمعیاره AHP به منظور وزن­دهی و از مدل SAW جهت تلفیق لایه­های مؤثر در مکان­یابی محل دفن زباله در شهر کهنوج استفاده شده­است. در این باره از 16­ معیار استفاده شد که عبارتند از: فاصله از اراضی کشاورزی و باغ­ها، کاربری اراضی، فاصله از پهنه­های سیل­گیر، فاصله از مسیل، فاصله از قنات، فاصله از چاه­های آب شرب، جهت باد، فاصله از شهر کهنوج، فاصله از مراکز روستایی و نقاط سکونتگاهی، فاصله از خطوط ارتباطی، فاصله از شهرک صنعتی، فاصله از خطوط انتقال نیرو، فاصله از گسل، نوع خاک، شیب و در نهایت جنس سنگ بستر استفاده شد. بر اساس نتایج تحقیق، اراضی شهرستان از نظر قابلیت دفن پسماند در 4­ طیف خیلی مناسب، نسبتاً مناسب، نسبتاً نامناسب و خیلی نامناسب طبقه­بندی شد. اراضی با قابلیت خیلی مناسب 2/5201 هکتار و اراضی با قابلیت نسبتاً مناسب 4/5137 هکتار می­باشد. در نهایت از بین پهنه­های با قابلیت خیلی مناسب، دو مکان برای دفن پسماندهای شهر کهنوج پیشنهاد شد؛همچنین، نتایج نشان داد که از بین مکان­های دفن فعلی شهر کهنوج، سایت شمارۀ 1 در طبقۀ خیلی نامناسب قرار دارد و اصلاً عاقلانه نیست که استفاده از آن برای دفن پسماند ادامه یابد و سایت شمارۀ 2 در طبقۀ خیلی مناسب قرار دارد.