فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از پارادایم­ هایی که در دهه­های پایانی قرن بیستم به منظور توسعۀ ظرفیتی شهر شکل گرفته، الگوی شهر فشرده است. در این الگو حالت­های پایدار برای حمل و نقل، کاربری ترکیبی، همبستگی اجتماعی و توسعۀ فرهنگی کارایی خاصی پیدا نموده و سبب ایجاد فضاهایی با تعامل اجتماعی بالا، مصرف انرژی کم­تر و درجۀ بالای دسترسی برای شهروندان می­شود. هدف از پژوهش حاضر، تحلیل ظرفیتی فرم شهر با تاکید بر الگوی شهر فشرده در شهر گرگان می­باشد که از روش توصیفی– تحلیلی و پیمایش میدانی استفاده شده­است. در این پژوهش، شهر گرگان به چهار منطقۀ شهری جهت سنجش پتانسیل هر منطقه برای اجرای الگوی شهر فشرده تقسیم شده­است؛ همچنین، از هشت شاخص تراکم جمعیتی، زمین­های بایر و خالی، تراکم ساختمانی و دانه­بندی قطعات، نظام دسترسی­ها، اختلاط کاربری­ها، دسترسی به زیرساخت­های شهری، دسترسی به حمل و نقل شهری و دسترسی به مسیرهای پیاده­رو استفاده شده­است. یافته­های به­دست آمده از تحلیل فضایی- مکانی با استفاده از نرم­افزار ArcGIS و روش­های تصمیم­گیری چند معیاره MADM  و مدل SAR، منطقۀ چهار با ضریب          41/6 Vat= دارای بیشترین پتانسیل و منطقۀ 1 با 7/12 Vat= دارای کمترین پتانسیل جهت پیاده­سازی الگوی رشد فشردۀ شهری است. بررسی کالبدی فضایی شهر گرگان نشان می­دهد که این شهر در برخی مناطق دارای پراکندگی در فرم و ساختار خود است. منطقۀ چهارِ شهر گرگان با بیشترین اختلاط کاربری­ها، بیشترین دسترسی محله­ای، بیشترین زمین­های خالی جهت رشد هوشمند شهری و بیشترین دسترسی به حمل و نقل عمومی، زیرساخت­های شهری و مسیرهای پیاده­رو دارای بیشترین پتانسیل جهت رشد فشردۀ شهری است.