ریکاوری سریع یا سازگاری بلندمدت؛ بازنگری نقش مکملهای آنتیاکسیدانی در فوتبال: یک مطالعه سنتزپژوهی
نویسندگان
1 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22091/arsnes.2026.15081.1053چکیده
زمینه و هدف: فوتبال حرفهای با بارهای فیزیکی متناوب و شدید همراه است که منجر به افزایش استرس اکسیداتیو، التهاب و آسیب عضلانی میشود. مکملهای آنتیاکسیدانی مانند کورکومین، ویتامین C، ویتامین E، کوآنزیم Q10، آب آلبالوی ترش و کوئرستین پتانسیل تعدیل این فرایندها را دارند، اما اثربخشی آنها بر عملکرد فوتبالیستها نیازمند ارزیابی نظاممند است. هدف این مطالعه، سنتز شواهد موجود درباره اثرات این مکملها بر عملکرد فیزیکی، تکنیکی، شناختی و ریکاوری فوتبالیستها بود.روش بررسی: یک مطالعه سنتزپژوهی بر اساس مقالات منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ انجام شد. مقالات از پایگاههای داده ISI Web of Science، Scopus، PubMed و Cochrane Library انتخاب شدند و بر اساس معیارهای ورود شامل مداخلات آنتیاکسیدانی در فوتبالیستها (از نوجوان تا حرفهای) و گزارش پیامدهای عملکردی، بیوشیمیایی یا ریکاوری استخراج گردیدند. دادهها با رویکرد تحلیل کیفی و موضوعی یکپارچهسازی شدند.یافتهها: تجزیه و تحلیل سنتزی نشان داد که مکملهای بررسیشده، از جمله کورکومین (کاهش التهاب و DOMS)، آب آلبالوی ترش (بهبود ریکاوری عملکردی و کاهش DOMS)، کوئرستین (افزایش تحمل استقامتی) و ویتامینهای C و E (حمایت ایمنی و کاهش نشانگرهای اکسیداتیو)، اغلب با بهبودهای کوتاهمدت در ریکاوری حاد، کاهش نشانگرهای التهابی و حفظ عملکرد انفجاری مرتبط هستند. مکانیسمهای احتمالی شامل مهار مسیرهای NF-κB، فعالسازی Nrf2، تقویت ظرفیت آنتیاکسیدانی و تعدیل استرس متابولیک است.نتیجهگیری: شواهد نشان میدهد مکملهای آنتیاکسیدانی میتوانند در ریکاوری سریع فوتبالیستها طی مسابقات فشرده مؤثر باشند،