سنجش نابرابری فضایی شاخص های فرهنگی بین شهرستانی با استفاده از مدل ویکور (مطالعۀ موردی: شهرستان های کرمانشاه)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

2 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22103/juas.2016.1844
چکیده

از مهم­ترین مسائل مؤثر بر رفتارها در جوامع انسانی مقولۀ فرهنگ است. در بیشتر کشورهای در حال توسعه، توسعۀ فرهنگی یکی از ابعاد اصلی فرایند توسعه محسوب می­شود. بنابراین برای برنامه­ریزی، تخصیص منابع و اعتبارات میان مناطق مختلف، شناسایی جایگاه منطقه در بخش مربوطه و سطح­بندی برخورداری از مواهب توسعه  ضروری است. هدف از این پژوهش، تعیین و تحلیل سطح توسعۀ فرهنگی و نابرابری ناحیه­ای شهرستان­های استان کرمانشاه با استفاده از مدل آنتروپی- ویکور است. جامعۀ آماری پژوهش، 14 شهرستان استان کرمانشاه است. رویکرد حاکم بر این پژوهش توصیفی- کمی و تحلیلی است. در این پژوهش از 20 شاخص فرهنگی برای سطح­بندی و جایگاه هر یک از شهرستان­های استان کرمانشاه در چهار سطح توسعه ­یافته (فرا برخوردار)، در­ حال توسعه (برخوردار)، توسعه نیافته (نیمه برخوردار) و محروم (نابرخوردار) بهره گرفته شده­است. یافته­های پژوهش مبین آن است تنها شهرستان کرمانشاه در سطح توسعه یافته و رتبۀ اول قرار دارد و شهرستان­های اسلام آباد غرب و صحنه در سطح در­حال توسعه (برخوردار) و رتبۀ دوم قرار دارند. شهرستان­های کنگاور، سنقر، هرسین، پاوه،  سرپل ذهاب، گیلانغرب، قصر شیرین در سطح توسعه نیافته (نیمه برخوردار) و در  رتبۀ سوم و شهرستان­های روانسر، دالاهو، ثلاث باباجانی و جوانرود در سطح محروم (فروبرخوردار) و رتبۀ چهارم قرار دارند. یافته­های  حاصل نشان می­دهد که نابرابری­های فضایی فرهنگی، در سطح استان بسیار بالا است و تناسب چندانی با عدالت اجتماعی نداشته و لازم است به توزیع عادلانۀ منابع وخدمات فرهنگی در سطح توسعۀ فرهنگی توجه جدّی شود.