بازنماییِ کلیشه و ضدکلیشه زن؛ کاوشی در دنیای تبلیغات تلویزیون ایران با رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف
نویسندگان
1 استادیار ادبیات انگلیسی و مطالعات فرهنگی، دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشآموخته ارشد ادبیات انگلیسی دانشگاه فردوسی مشهد
doi
چکیده
تبلیغات بازرگانی بهعنوان بخش مهمی از شبکه ارتباطی تصویری، علاوه بر تأثیر مستقیم بر مخاطب در زمینه فروش کالا، تأثیرات غیرمستقیم فراوانی بر تربیت و هدایت نگرش جامعه مخاطب دارد. مطالعه پیش رو با استفاده از تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف به بررسی چگونگی بازنمایی تصویر زن در تبلیغات تلویزیونی میپردازد. پس از خوانش دقیق پیکرهای بالغ بر پانصد تبلیغ در حوزههای محصولات شوینده، بهداشتی و آرایشی، لوازم خانگی و آشپزخانه در سال 1395، این تحقیق، پنج مورد را برگزیده است که در تمام فصول سال، از صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش شده است. با تمرکز بر رابطه متن و بافت، نتایج نشان میدهد که برخلاف تصور محققان پیشین، بازنمایی تصویر زن در تبلیغات بازرگانی محدود به تصویر کلیشهای فردی خانهدار، مصرفگرا، منفعل و نادان نمیشود؛ بلکه تبلیغات تولیدی اخیر در حال ترویج گفتمان جدیدی بر مبنای ارزش نهادن به جایگاه زن و نزدیک کردن وی به موقعیت کنونیاش بهعنوان عنصری فعال، خردمند و توانا در جامعه ایرانی است.
