بررسی تأثیر نوسانات قیمت نفت بر شاخصهای موثر بر فساد در دولت های رانتیر
نویسندگان
1 دانش آموختة دکتری روابط بین الملل دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
2 استاد گروه روابط بین الملل دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
doi
10.22059/jrels.2022.309007.387چکیده
نوسانات قیمت نفت از نظر سیاسی، اجتماعی و اقتصادی برای دولت های رانتیر دارای اهمیت اساسی هستند و نوعی ناهمگرایی در عوامل کلان مؤثر بر فساد در هنگام افزایش و کاهش قیمت نفت، در این دولت ها قابل مشاهده است. در این مقاله، اطلاعات سی و یک کشور منتخب وابسته به درآمد نفت به صورت داده های تابلویی و با روش «حداقل مربعات معمولی» مورد بررسی قرار می گیرند. این تحقیق در دو دورة زمانی، یکی بین سال های 2003- 2008 و دیگری بین سال های 2009- 2014، به مطالعه و تعیین عوامل مؤثر بر فساد می پردازد. مقایسة نتایج به دست آمده در این دوره ها، نشان می دهد که با تغییر روند قیمت نفت، عوامل کلان تأثیرگذار بر فساد نیز تغییر می کنند. در دورة زمانی اول و همزمان با افزایش قیمت نفت، حکمرانی مطلوب و مخارج دولت سبب کاهش فساد و درعوض بیکاری سبب گسترش فساد می گردد. در دورة زمانی بعدی و با تغییر روند قیمت نفت، عوامل مؤثر بر فساد نیز تغییر می کنند. در این دوره، با کاهش قیمت نفت، میزان آزادی بازار و اقتصاد در سایه، به گسترش فساد کمک می کنند و شاخص توسعة انسانی فساد را کاهش می دهد.