فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر ضدقارچی سه اسانس زیره سبز، زیره سیاه، اسطوخودوس و پوشش‌های حاوی این اسانس‌ها، که بر پایه مالتودکسترین فرموله شدند، علیه Fusarium oxysporum انجام شد. این قارچ یکی از بیماری‌زاترین پاتوژن‌های گوجه فرنگی در بازار میوه و تره بار تهران است. ترکیبات فیتوشیمیایی اسانس‌ها توسط روش‌های GC و GC-MS شناسایی و تعیین مقدار شدند. همچنین فعالیت ضدقارچی آن‌ها علیه جوانه زنی اسپور قارچ، رشد میسلیوم و میوه تلقیح شده بررسی شد. با توجه به نتایج، ترکیبات cuminaldehyde با% 54/34، γ-terpinene با % 30/18، p-cymen-7-ol با % 19/13 و p-cymenene با % 82/12در اسانس زیره سبز، carvone با % 74/28، p-cymen-7-ol با % 02/12، p-cymenene با % 55/11، safrole با % 93/8 و β-pinene با % 88/5 در اسانس زیره سیاه و camphor با % 11/19، eucalyptol با % 90/15، α-pinene با % 69/6، 3-carene با % 50/6 و β-caryophyllene با % 38/5 در اسانس اسطوخودوس به عنوان اجزای اصلی آن‌ها مشخص شدند. با توجه به نتایج، اسانس‌ زیره سیاه با IC50 معادل mg/mL 64/0 بهتر از اسانس‌های زیره سبز (mg/mL 05/1IC50= ) و اسطوخودوس (mg/mL 89/0IC50= ) علیه جوانه زنی اسپور قارچ عمل کرد. در حالی که IC50 مربوط به کرزوکسیم متیل (یک قارچ کش استاندارد) معادل mg/mL 11/0 بدست آمد. همچنین، نتایج فعالیت ضدقارچی اسانس‌ها علیه رشد میسیلیوم نیز برتری نسبی اسانس زیره سیاه را نسبت به دو اسانس دیگر نشان می‌دهد. پوشش حاوی اسانس زیره سیاه توانست با مهار 37/79 درصدی رشد قارچ بر روی میوه تلقیح شده، بهترین عملکرد را نشان دهد. در حالی که پوشش‌های حاوی اسانس‌های زیره سبز و اسطوخودوس 43/71 و 09/38 درصد مهار نشان دادند نتایج نشان می‌دهد پوشش حاوی اسانس زیره سیاه یک پوشش ضد قارچ قوی است که می‌توان از آن با هدف افزایش طول انبارمانی و حفظ کیفیت میوه‌های گوجه فرنگی استفاده کرد.