ارتباط تاب‌آوری روان‌شناختی با پاسخ‌های التهابی حاد (IL-6، CRP، TNF-α) پس از هشت هفته تمرینات اینتروال پرشدت (HIIT) در ورزشکاران حرفه‌ای استقامتی

نویسندگان

1 استادیار گروه تربیت بدنی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد، ایران

2 استادیار گروه روانشناسی، دانشکده ادیان و معارف اسلامی دانشگاه بین المللی مذاهب اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22091/arsnes.2026.14378.1039
چکیده

مقدمه و اهداف: تمرینات اینتروال پرشدت روشی کارآمد برای بهبود ظرفیت هوازی و ترکیب بدنی در ورزشکاران حرفه‌ای است، اما می‌تواند پاسخ‌های التهابی گذرا ایجاد کند. تاب‌آوری روان‌شناختی با پاسخ‌های استرسی بهتر و خطر کمتر بیش‌تمرینی مرتبط است. این مطالعه به بررسی ارتباط تاب‌آوری روان‌شناختی پایه با تغییرات نشانگرهای التهابی در ۲۴ و ۴۸ ساعت پس از هشت هفته HIIT در ورزشکاران حرفه‌ای استقامتی پرداخته و دو هدف اصلی داشت: (۱) مقایسه روند تغییرات نشانگرها بین گروه‌های با تاب‌آوری بالا و پایین؛ (۲) بررسی سهم پیش‌بینی‌کننده مستقل تاب‌آوری پس از تعدیل متغیرهای مخدوش‌کننده.مواد و روش‌ها: در این مطالعه تجربی تصادفی‌شده، ۴۰ ورزشکار حرفه‌ای مرد(سن ۲/۳±۳/۲۵ سال؛ VO₂max ۵۸.۴ ± ۵.۱ میلی‌لیتر/کیلوگرم/دقیقه) بر اساس CD-RISC به دو گروه تاب‌آوری بالا ۲۰n= و تاب آوری پایین ۲۰ n= تقسیم شدند. هر دو گروه ۸ هفته HIIT ۳ جلسه/هفته؛ ۶-۸ ست ۳۰ ثانیه‌ای با ۹۰-۱۰۰% حداکثر ضربان قلب و ریکاوری فعال ۶۰-۱۲۰ ثانیه انجام دادند. نمونه‌های خونی در پایه، ۲۴ و ۴۸ ساعت پس از جلسه آخر جمع‌آوری و سطوح IL-6، CRP و TNF-α اندازه‌گیری شد. تحلیل با RM-ANOVA، همبستگی پیرسون و رگرسیون سلسله‌مراتبی بود.یافته‌ها: گروه تاب‌آوری بالا در مقادیر IL-6 (۰۰۱/۰P=) و CRP (۰۰۲/۰P=) و TNF-α (۰۱۴/۰P=) کاهش معنی‌داری نشان داد، گروه تاب آوری پایین، افزایش ۲۸% واریانس IL-6 و ۲۲% CRP را نشان داد.نتیجه‌گیری: تاب‌آوری روان‌شناختی بالاتر به طور مستقل با کاهش پاسخ‌های التهابی تأخیری پس از HIIT مرتبط است و ممکن است به ریکاوری سریع‌تر کمک کند. مطالعات آینده می‌توانند مداخله‌های تقویت تاب‌آوری را بررسی کنند.