مطالعۀ تطبیقی مورفولوژی بافت های قدیم و جدید شهری بر اساس مدل فراکتالی (مطالعۀ موردی: محلّات منتخب از بافت قدیم و جدید شهر زنجان)
نویسندگان
1 گروه مهندسی شهرسازی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
2 استادیار گروه طراحی شهری کارشناسی ارشد، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
doi
10.22103/juas.2016.1849چکیده
شهرها پدیدههای پیچیدهای هستند. یکی از روشهایی که در طول دو دهۀ اخیر بهعنوان ابزاری کارآمد در شناخت پیچیدگی مورفولوژیکی شهرها در کتابها و نشریات مختلف بدان اشاره و پرداخته شدهاست، مدل فراکتالی میباشد. این مدل که بهوسیلۀ بنوئیت مندلبروت ارائه گردید، ابزاری مؤثر در مطالعۀ مورفولوژی شهرها است. بنابراین در این مقاله به معرّفی این مدل و نقش آن در مطالعۀ تطبیقی بافت قدیم و جدید شهر زنجان پرداخته شدهاست. برای این منظور، از دو برنامۀ نرمافزاری استفاده گردید. از نرمافزار Excel در انجام محاسبات ابعاد فراکتالی بهره گرفته شد و نرمافزار ArcMAP نیز بهمنظور تولید نقشههای فراکتالی مورد استفاده قرار گرفت تا تصویری مجسّم از عرصۀ تحقیق و ویژگیهای آن ارائه گردد. روش تحقیق این مقاله، تحلیلی و مقایسهای بوده و اطّلاعات مورد نیاز، از روشهای اسنادی (کتابخانهای) و اطّلاعات نقشههای طرح تفصیلی شهر زنجان بهدست آمدهاست. یافتههای پژوهش مبیّن آن بود که مدل فراکتالی، ابزاری واقعی و دقیق در شناخت فرم شهرها است و همچنین نتایج حاصل از تحقیق نشان داد که بافت قدیم شهر زنجان در قیاس با بافت جدید آن، فراکتالتر میباشد.
