مکان یابی پهنه های مناسب به منظور ایجاد مسیر پیادۀ گردشگری در بافت تاریخی شهر کرمان با استفاده از GIS

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22103/juas.2016.1850
چکیده

بافت­های تاریخی نه­تنها به­لحاظ جاذبه­های تاریخی، زیباشناختی، تداوم خاطرات جمعی و هویت­بخشی به شهرهای ما ارزشمند بوده؛ بلکه محل زندگی و کار بخش قابل توجهی از جمعیت شهرها محسوب می­شوند.  زنده­سازی این­گونه بافت­ها از طریق جذب گردشگر علاوه بر اینکه موجب درآمدزایی می­شود در احیای حیات اجتماعی این بافت­ها تأثیر بسزایی دارد. مسیرهای پیادۀ گردشگری، به­عنوان راهکاری کارآمد در جذب گردشگران داخلی و خارجی ضمن حفظ آثار با ارزش، منجر به ارتقای هویت تاریخی آنها شده و در ارتقای کیفیت و احیای حیات اجتماعی شهرها نیز موثرند. بافت تاریخی شهر کرمان با جاذبه­های تاریخی متعدد نمونه­ای از این فضاهای شهری می­باشد. هدف پژوهش حاضر، شناسایی پهنه­های مناسب جهت ایجاد مسیرهای گردشگری پیاده در بافت تاریخی کرمان می­باشد؛ بر این اساس در چارچوب روش تحقیق توصیفی- تحلیلی پس از مشخص شدن معیارهای موثر، وزن­دهی آن­ها طبق نظر کارشناسان گردشگری صورت گرفته­ است. سپس با استفاده از مدل  AHPو نرم­افزار Arc Map10 لایه­های تولیدی هر معیار با توجه به وزن مشخص شده، با یکدیگر تلفیق شده که خروجی آن، نقشه پهنه­بندی چهارگانۀ بافت تاریخی جهت ایجاد مسیر پیاده گردشگری می­باشد. با توجه به نقشۀ نهایی مشخص شد که پهنۀ کاملاً مناسب بیشتر در قسمت مرکزی بافت و این پهنه جاذبه­هایی از قبیل (بازار بزرگ، مجموعۀ گنجعلی­خان، مجموعۀ ابراهیم­خان، میدان ارگ، مسجد جامع، مسجد امام) را در خود جای داده است و نیز با فاصله گرفتن از مرکز بافت به­سمت حواشی از مطلوبیت اراضی کاسته  می­شود؛ همچنین در بین 12 معیار پژوهش معیار نزدیکی به شبکۀ ارتباطی با وزن (217/0) بیشترین ارزش و معیار فاصله از پارک با وزن (026/0) کمترین ضریب اهمیت را  نسبت به سایر معیارها به­خود اختصاص داده­اند.