تخمین تقاضای انتخاب وسیله سفرهای کاری با استفاده از مدل لاجیت مخلوط (پارامتر تصادفی): مطالعه موردی شهر اصفهان
نویسندگان
1 دکترای گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد - دانشگاه اصفهان- اصفهان- ایران
2 استاد گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد - دانشگاه اصفهان- اصفهان- ایران
doi
10.22108/ue.2022.128867.1190چکیده
مدلهای انتخاب گسسته یکی از اجزای اصلی مطالعه رفتار انتخابی افراد بوده است و در زمینههایی مانند تقاضای افراد برای کالاها و خدمات استفاده میشود. در اینگونه از مدلها، خانواده مدلهای لاجیت بهعنوان یک ابزار کلیدی برای مدلسازی به کار میرود. این خانواده، از مدل لاجیت دوگانه و چندگانه آغاز شد و سپس به سمت لاجیت آشیانهای توسعه یافت. محدودیتهای موجود در این مدلها سبب توجه پژوهشگران به مدلهای پیشرفتهتر یعنی شکلگیری مدل لاجیت مخلوط در بالاترین سطح انعطاف شد. هدف این مطالعه تخمین تقاضای وسایل نقلیه اتوبوس، تاکسی و خودروی شخصی در شهر اصفهان در ساعت اوج تردد صبح با استفاده از مدل لاجیت مخلوط است. در این راستا ابتدا مسئله تقاضای سفر و شکلگیری مدلهای انتخاب وسیله، بیان و سپس مدل لاجیت چندگانه بهعنوان مدل پایه در مدل انتخاب گسسته معرفی میشود تا امکان معرفی و مدلسازی مدل لاجیت مخلوط فراهم شود. درنهایت، تقاضای سفر این وسایل با استفاده از مدل لاجیت مخلوط ارزیابی شد. دادههای مورد نیاز برای تخمین تقاضای وسایل نقلیه ازطریق جمعآوری پرسشنامه از مسافران در روزهای کاری در ساعت اوج تردد صبح در فصل پاییز و زمستان در شهر اصفهان استخراج شد. نتایج تخمین مدل تقاضای سفر برای وسایل نقلیه نشان میدهند راحتی و سرپرست خانوار بودن، مهمترین عوامل تأثیرگذار بر انتخاب خودروی شخصی بوده است؛ درحالیکه زمان و هزینه تنها عوامل تأثیرگذار بر انتخابنکردن اتوبوس برای سفر در ساعت اوج تردد صبح هستند. عوامل تأثیرگذار بر انتخاب تاکسی نیز زمان، کرایه، راحتی، درآمد و تحصیلاتاند.