امکان‌سنجی آسیب‌پذیری شهر سنندج در برابر زلزله با استفاده از مدل متوسط وزنی مرتب‌شده (OWA)

نویسندگان

1 استادیار ژئومورفولوژی دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

2 استادیار گروه جغرافیای دانشگاه پیام نور

doi
10.22103/juas.2016.1854
چکیده

ایران در مرکز کمربند زلزله­خیز دنیا واقع‌ شده­است. وقوع زلزله­های مخرّب چند دهۀ اخیر نشان داده که هیچ نقطه­ای از این کشور از خطر زلزله در امان نیست. این مخاطره برای توسعۀ جوامع شهری تهدید محسوب می­شود. با شناخت متغیّرها و پهنه­بندی مناطق می­توان میزان آسیب­های زلزله را کاهش داد. این پژوهش با هدف پهنه ­بندی میزان آسیب‌پذیری ناشی از این مخاطره در شهر سنندج بر اساس متغیّرهای تأثیرگذار، تدوین ‌شده­است. در این راستا، لایه­های متغیّرهای طبیعی، کالبدی و انسانی- اجتماعی تهیه و به صورت رستری آماده شدند. مدل خطی وزنی مرتب ‌شده با دو روش ریسک­گریز و ریسک‌پذیر به­کار گرفته شدند تا میزان آسیب­پذیری شهر با دقت و جزئیات بیشتری آشکار و طبقه­بندی شود. نتایج نشان داد که قسمت‌های شمال و شمال­غربی از آسیب‌پذیری بالایی با منشأ کالبدی و انسانی برخوردارند درحالی‌که قسمت­های جنوبی که در درجۀ بعدی از آسیب‌پذیری قرار دارد، منشأ طبیعی دارند. بر این مبنا چنین استنباط شده که می‌توان با محدود کردن توسعه به سمت جنوب و تغییر کالبدی و ویژگی­های اجتماعی در قسمت­های شمال و شمال­غربی شهر؛ میزان آسیب‌پذیری ناشی از زلزله را کاهش داد.