مقایسه اثرات سه رژیم غذایی پرکربوهیدرات، پرپروتئین و کتوژنیک بر عملکرد ورزشی و ترکیب بدن در ورزشکاران نخبه: یک کارآزمایی متقاطع
نویسندگان
1 دبیر آموزش و پرورش، ناحیه چهار، اداره کل آموزش و پرورش استان قم، قم، ایران.
doi
10.22091/arsnes.2025.13633.1033چکیده
هدف: این پژوهش با هدف مقایسه تأثیر سه برنامه غذایی مختلف شامل رژیم غنی از کربوهیدرات، رژیم غنی از پروتئین و رژیم کتوژنیک بر شاخصهای عملکرد ورزشی، ترکیب بدن و متغیرهای سوخت و سازی در ورزشکاران ممتاز طراحی گردید.روش پژوهش: در این کارآزمایی متقاطع تصادفیشده، ۳۰ ورزشکار مرد به مدت ۱۲ هفته تحت سه مداخله غذایی مختلف قرار گرفتند. ارزیابیها شامل سنجش ترکیب بدن با دستگاه InBody 970، اندازهگیری VO₂max با تحلیل گازهای تنفسی، آزمون وینگیت برای سنجش توان بیهوازی، و اندازهگیری شاخصهای بیوشیمیایی و روانشناختی بود.یافتهها: برنامه غذایی غنی از پروتئین بیشترین کاهش را در بافت چربی بدن موجب شد، در حالی که رژیم غنی از کربوهیدرات به بهترین نتایج در آزمون حداکثر اکسیژن مصرفی منجر گردید. رژیم کتوژنیک علیرغم ایجاد کاهش وزن، باعث کاهش قابل توجه عملکرد در فعالیتهای ورزشی با شدت بالا و افزایش سطح آنزیم کراتین کیناز شد. همچنین این رژیم تأثیر نامطلوبی بر حالت روانی ورزشکاران داشت.نتیجهگیری: به نظر میرسد انتخاب برنامه غذایی مناسب برای ورزشکاران باید بر پایه اهداف ویژه تمرینی و ویژگیهای فردی آنان صورت پذیرد. رژیم غنی از کربوهیدرات برای ورزشهای استقامتی و رژیم غنی از پروتئین برای بهبود ترکیب بدن و بازیابی توانایی مؤثرتر میباشند، در حالی که به کارگیری رژیم کتوژنیک نیازمند ملاحظات ویژه و دوره سازگاری طولانیتر است.