روند تحولات رشته برنامه درسی به عنوان یک حوزه تخصصی در جهان امروز
نویسندگان
1 عضو هیأت علمی و معاون مؤسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی
doi
10.22034/irphe.1993.711465چکیده
این مقاله به بررسی روند تحولات رشته برنامه درسی به عنوان یک حوزه تخصصی اختصاص یافته است. نگارنده ابتدا مفاهیم برنامه درسی را به عنوان یک دیسیپلین (رشته تخصصی) اصلی تعیین نموده و آنگاه زیر شاخه های این دیسیپلین یعنی طراحی برنامه درسی و برنامه ریزی درسی را تحلیل نموده است. سپس روند تحولات رشته برنامه درسی را به دو دوره غیررسمی و رسمی تقسیم نموده است. دوره غیررسمی تعلیم و تربیت با قدمت انسانها آغاز و تا اوایل قرن بیستم ادامه می یابد. در فرایند این تحلیل روش و محتوای تعلیم و تربیت در اقوام بدوی، تمدنهای باستانی هند قدیم، چین، ایران باستان، یونان و روم قدیم، دوران قبل از رنسانس، و رنسانس (دوران نوزایی) تا اوایل قرن بیستم مورد مداقه قرار گرفته است. آنگاه دوره رسمی برنامه درسی را مصادف با اوایل قرن بیستم، یعنی زمان تألیف کتاب برنامه درسی اثر فرانکلین بوبیت در سال 1918 دانسته و روند تحولات این رشته را تا اواسط سال 1993 بررسی نموده است. در پایان، نگارنده به ترسیم مبانی نظری برنامه درسی پرداخته، تئوریهای برناهم درسی را در دو خانواده طراحی برنامه درسی و برنامه ریزی درسی تحلیل نموده است، و سه خانواده بزرگ تئوری کنترل، تئوری تعبیری و تئوری انتقادی را تبیین نموده است. و سرانجام به تشریح قلمرو جدید برنامه درسی در سه مقوله برنامه درسی رسمی، برنامه درسی عقیم و برنامه درسی مستتر پرداخته است.این مقاله را آقای دکتر نادرقلی قورچیان، عضو هیأت علمی و معاون مؤسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی، به رشته تحریر درآورده است.
