فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به دلیل جهانی‌شدن و توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات، امروزه پژوهش‌های علمی ماهیت و گسترش پیداکرده‌اند. در این میان، مجلات علمی نقش مهمی در تبادل اطلاعات علمی در سطح جهانی ایفا می‌کنند. امروزه پژوهشگران مختلف از سراسر دنیا تلاش می‌کنند تا پژوهش‌های ارزشمندی انجام داده و اثرگذاری یافته‌های پژوهشی خود را از طریق انتشار در مجلات معتبر افزایش دهد. به‌عبارت‌دیگر می‌توان بیان نمود که بعضاً در جوامع علمی، کیفیت برونداد علمی یک پژوهشگر بر اساس کیفیت نشریه منتشرکننده آن برونداد سنجیده می‌شود. از این رو در محیط های دانشگاهی مجلات منتشرکننده بروندادهای علمی افراد جهت استخدام، ارزیابی عملکرد و ارتقاء آن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. امروزه ارتباطات و فناوری‌های گسترده در تولید علم اغلب نشان‌دهنده کیفیت بالای بروندادهای علمی است. رویت‌پذیری مجلات علمی در پایگاه‌های استنادی معتبر از جمله شاخص‌های مهم برای ارزیابی کیفیت و اعتبار این مجلات است. این موضوع به ویژه برای مجلات حوزه علوم انسانی و اجتماعی اهمیت دارد زیرا این حوزه‌ها معمولاً در مقایسه با علوم طبیعی و مهندسی، کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند. در ایران، مجلات دارای رتبه الف نقش بسزایی در توسعه و ترویج دانش دارند و بررسی رویت‌پذیری آنها در پایگاه‌های معتبر بین‌المللی می‌تواند به بهبود کیفیت و شناخت بیشتر این مجلات کمک کند. با توجه به این‌که تعداد مجلات ایرانی نمایه شده در پایگاه‌های اطلاعاتی و استنادی معتبر در سال‌های اخیر دارای رشد چشمگیری بوده است. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف شناسایی میزان رؤیت پذیری مجلات حوزه علوم‌ انسانی و اجتماعی ایرانی دارای رتبه الف ایرانی در پایگاه های استنادی اسکوپوس، داوج و وب آو ساینس انجام شد. پژوهش حاضر از لحاظ ماهیت در زمره تحقیقات پیمایشی از نوع توصیفی تحلیفی با رویکرد علم سنجی قرار دارد و در آن از شاخص های مختلف علم سنجی برای بررسی رؤیت پذیری مجلات حوزه علوم‌ انسانی و اجتماعی دارای رتبه الف ایرانی نمایه شده پایگاه‌های استنادی اسکوپوس، داوج و وب آو ساینس بهره گرفته شده است. جهت گردآوری داده های پـژوهش از پایگاه های استنادی اسکوپوس، داوج و وب آوساینس و وب سـایت مجلـه هـای مـورد بررسی استفاده شده.. به منظور گردآوری داده ها ابتدا، فهرست مجلات دارای رتبه الف ایرانی در حوزه علوم انسانی و اجتماعی از وب سایت کمیسیون نشریات علمی کشور تهیه شد. سپس با استفاده از ابزارهای جستجو و مرور پایگاه‌های اسکوپوس، داوج و وب آو ساینس، وجود و رویت‌پذیری این مجلات در این پایگاه‌ها بررسی گردید. نتایج نشان داد که تعداد کمی از مجلات رتبه الف ایرانی در حوزه علوم انسانی و اجتماعی در پایگاه‌های معتبر بین‌المللی نمایه شده‌اند. همچنین، بین میزان رویت‌پذیری مجلات در پایگاه‌های مختلف تفاوت‌هایی وجود دارد. از نظر تعداد مقالات، استنادها و شاخص‌های تاثیرگذاری، مجلات حاضر در اسکوپوس بیشترین نمایش را دارند، در حالی که داوج و وب آو ساینس در رده‌های بعدی قرار می‌گیرند.: این پژوهش نشان داد که رویت‌پذیری پایین مجلات ایرانی در پایگاه‌های استنادی معتبر می‌تواند به دلایل مختلفی از جمله کیفیت پایین محتوای مجلات، مشکلات مربوط به زبان انگلیسی و عدم انطباق با استانداردهای بین‌المللی باشد. برای افزایش رویت‌پذیری و جایگاه این مجلات، نیاز به بهبود کیفیت محتوا، توجه به استانداردهای بین‌المللی و افزایش همکاری با پژوهشگران خارجی است.