مروری بر باقیماندههای دارویی در مواد غذایی با منشاء دامی و اثر فرآیندهای مختلف بر پایداری آنها
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
2 استاد گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
doi
10.22059/ijbse.2021.307484.665326چکیده
داروهای دامپزشکی علیرغم مزیتی که در جهت درمان بیماریهای دامی دارند، میتوانند در مواد غذایی با منشاء دامی باقی بمانند و خطرات قابل توجهی برای سلامت مصرفکننده ایجاد کنند. آنتیبیوتیکها، ضدانگل/کرمها، ضدکوکسیدیالها و داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی عمدهترین داروهای دامپزشکی هستند که قابلیت آلودهکردن مواد غذایی را دارند. فرآیند مواد غذایی میتواند به عنوان یک راهکار برای حذف باقیماندههای دارویی مواد غذایی در نظر گرفته شود. آگاهی از محتوای باقیماندههای دارویی و میزان کاهش آنها در طی فرآیندهای مختلف میتواند از نقطهنظر سلامت مصرفکننده حائز اهمیت باشد. هدف از مقاله حاضر مرور پژوهشهای انجامگرفته در مورد میزان باقیمانده داروهای دامپزشکی در مواد غذایی با منشاء دامی از قبیل شیر و فرآوردههای شیر، تخممرغ و فرآوردههای گوشتی؛ و همچنین اثر فرآیندهای مختلف بر پایداری این باقیماندههای دارویی بود. برای این منظور کلیه مقالات و پایاننامههای مرتبط با موضوع از پایگاههای داخلی شامل SID، Irandoc و MagIran و پایگاههای اطلاعات خارجی از جمله Science Direct، Google Scholar، Scopus و Pub Med مورد بررسی قرار گرفتند. بر اساس مطالعات انجامگرفته اکثر فرآوردههای غذایی با منشاء دامی داخل کشور آلوده به بقایای آنتیبیوتیکی بودند. همچنین فرآوردههای غذایی با منشاء دامی سایر کشورها نیز حاوی مقادیر مختلفی از باقیماندههای دارویی بودند. از طرفی براساس یافتههای علمی فرآیند حرارتی توانست باقیمانده تتراسایکلینها، ماکرولیدها، آمینوگلیکوزیدها و سولفونامیدهای موجود در شیر؛ باقیماندههای تتراسایکلین، سیپروفلوکساسین، آنروفلوکساسین، سولفانیلآمید و کلرپیریفوس موجود در تخممرغ؛ و باقیماندههای اکسیتتراسایکلین، آمپیسیلین و کلرامفنیکل، سولفونامیدها، ضدهلمینتیکها را در فرآوردههای گوشتی کاهش دهد. همچنین فرآیندهای مایکروویو، انجماد و تخمیر نیز در کاهش باقیماندههای دارویی مواد غذایی مؤثر واقع شدند.